Verliefd zijn is natuurlijk heerlijk, maar peace and quiet? Die kan je de eerste weken ongeveer vergeten. Je denkt non-stop aan diegene, checkt iets te vaak je telefoon en opeens lijken je hobby’s en to-do-lijst een stuk minder dringend. Bij de één neemt die verliefdheid iets meer het brein over dan bij de ander, maar hoe voorkom je dat je hele leven binnen om één persoon draait?
En voordat je jezelf daar meteen de schuld van geeft: dat dit zo makkelijk gebeurt, ligt niet alleen aan jou, vertelt Ea Høg Utoft, genderwetenschapper aan de Radboud Universiteit. Samen doken we in waarom we onze partner zo snel het middelpunt van ons leven maken — én hoe je ervoor zorgt dat er naast alle romantiek ook genoeg ruimte overblijft voor jezelf.
Waarom draait ons leven zo snel om liefde?
Volgens een fMRI-studie is het biologisch gezien helemaal niet zo gek dat je leven tijdens een prille verliefdheid ineens om één persoon lijkt te draaien. Verliefdheid activeert namelijk hersensystemen die betrokken zijn bij beloning, motivatie en gerichte aandacht, waardoor je brein zich extra sterk op je nieuwe lover focust. Diegene voelt daardoor niet alleen belangrijker, maar krijgt tijdelijk ook voorrang op je to-do-lijst, hobby’s en ongeveer iedere andere gedachte.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Dat liefde zo’n grote rol in ons leven speelt, heeft volgens Utoft ook te maken met maatschappelijke verwachtingen. Een romantische relatie wordt nog altijd neergezet als het ideale einddoel. “Er bestaat een narratief waarin dit wordt gezien als de enige en meest ideale manier om je leven door te brengen.” Het bekende stappenplan ligt dan al klaar: daten, samenwonen, trouwen en misschien kinderen krijgen.
We stappen massaal op de relationship escalator
Voor dit vaste stappenplan bestaat een naam: de relationship escalator, een term van schrijver Amy Gahran. Het idee is dat je, zodra je begint met daten, op een roltrap stapt die automatisch blijft bewegen richting exclusiviteit, samenwonen, trouwen en misschien kinderen. “Je kan de eerste stap eigenlijk niet zetten zonder dat er van je wordt verwacht dat je daarna ook alle volgende stappen zet”, vertelt Utoft.
Voor heteroseksuele vrouwen kan het volgens Utoft extra moeilijk zijn om hun partner niet automatisch centraal te stellen. “Cultureel en historisch gezien bestaat de verwachting dat de relatie en de mannelijke partner de belangrijkste focus van een vrouw worden zodra zij een relatie aangaat.” Je probeert dus niet alleen je verliefde brein onder controle te houden, maar gaat ook in tegen jarenlang aangeleerde genderrollen. No pressure.
Zo voorkom je dat alles om je partner draait
Dat je aan het begin van een relatie het liefst 24/7 bij je nieuwe lover bent, is heel normaal — maar zorg ervoor dat de rest van je leven niet langzaam van de planning verdwijnt. Volgens Utoft is het "super-, superbelangrijk" om je vriendschappen te onderhouden, afspraken met vriendinnen niet automatisch af te zeggen en ruimte te blijven maken voor hobby’s, studie en carrièreambities.
Pak bijvoorbeeld een oude sport weer op of plan bewust activiteiten zonder je partner, zodat je ook een sociaal leven houdt dat losstaat van je relatie. En voordat je automatisch de volgende stap op de relationship escalator zet, adviseert Utoft om jezelf af te vragen: “Is dit echt wat ik wil doen? En als ik het wil doen, hoe zou dat er voor mij dan uitzien?” Je partner mag dus absoluut een belangrijke rol spelen — zolang jij zelf maar de main character blijft.
