Contentwaarschuwing: dit verhaal bevat details over suïcidale gedachten. Dit verhaal werd oorspronkelijk gepubliceerd in april 2023.
Vanaf het moment dat mijn man en ik besloten dat we een baby wilden, hielden we rekening met de mogelijkheid dat ik een postnatale depressie zou krijgen. Ik wist dat het mij kon overkomen: de aandoening treft ongeveer één op de zeven vrouwen en vanwege een eerdere depressieve stoornis liep ik een verhoogd risico.
Ik zocht een psychiater en besprak met haar hoe ik tijdens een eventuele zwangerschap met mijn mentale gezondheid en medicatie kon omgaan. Toen ik in 2020 ontdekte dat ik zwanger was, bracht ik die plannen in de praktijk. Mijn man las zich in over de babyblues, mijn verloskundige gaf me folders en enkele weken voor mijn uitgerekende datum plande ik nog een afspraak met mijn psychiater. Ik voelde me voorbereid.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
In augustus van dat jaar werd mijn dochter via een spoedkeizersnede geboren. Nadat we haar mee naar huis hadden genomen, wachtte ik op de herkenbare symptomen van een postnatale depressie. Maar in plaats daarvan was ik bijna uitzinnig van blijdschap.
Na een paar dagen van extreem geluk begon mijn stemming echter enorm te schommelen. Ik raakte geïrriteerd wanneer mijn man zei dat hij moe was en snauwde naar mensen die vroegen hoe het met me ging. Ik bleef urenlang wakker met de baby en verzekerde iedereen – ook mijn ouders, die waren gekomen om te helpen – dat ik echt niet hoefde te slapen.
Een week na de bevalling veranderde alles
Een week na de geboorte werd ik midden in de nacht wakker met een schokkend inzicht: ik kon mijn man niet vertrouwen. Ik sprong uit bed en rende naar mijn dochter, ervan overtuigd dat ze in gevaar was.
Terwijl ik haar vasthield, liep ik door het huis. Ik was bang dat ze simpelweg zou overlijden als ik haar aan iemand anders gaf. “Vanaf nu zijn het alleen jij en ik”, herinner ik me dat ik tegen haar zei.
Op dat moment begon ik gedetailleerde boodschappen van God te horen. Hij vertelde me dat ik zijn uitverkoren profeet was en dat mijn dochter de wederkomst van Jezus was.
Mijn man en ouders wisten niet wat ze moesten doen en dat neem ik ze niet kwalijk. Het was midden in de pandemie. Als ze me naar het ziekenhuis zouden brengen, betekende dat dat ze me een tijd niet konden zien. Tegelijkertijd wisten ze dat ik hulp nodig had.
Terwijl ze een plan probeerden te bedenken, zorgden ze ervoor dat ik nooit alleen was met mijn dochter. Ondertussen liep ik verward, bang en pratend door mijn slaapkamer. Ik was woedend dat niemand mijn profetieën geloofde.
Ik wist dat er iets niet klopte
Mijn herinneringen aan die periode zijn wazig, maar ik weet nog hoe gefrustreerd ik me voelde. Het leek voor mij overduidelijk dat mijn familie het bij het verkeerde eind had. Alsof zij naar de lucht wezen en beweerden dat die zwart was, terwijl ik wíst dat hij blauw was.
Uiteindelijk werd ik ontzettend bang. Ik voelde me alleen en begreep niet waarom iedereen zo vreemd tegen me deed. Ik kan het niet goed uitleggen, maar plotseling kreeg ik het sterke gevoel dat er iets niet klopte en dat ik onmiddellijk naar het ziekenhuis moest.
Mijn familie maakte zich zorgen over het feit dat ik dan van mijn baby zou worden gescheiden. Ik wist daarom dat ze me alleen zouden meenemen als het absoluut noodzakelijk was. Ik besloot iets drastisch te doen: ik dreigde mezelf van het leven te beroven, hoewel ik dat op dat moment niet werkelijk overwoog.
Toen ik in het verleden suïcidale gedachten had, hadden ze me direct naar het ziekenhuis gebracht. Ik wist dus dat het zou werken. En inderdaad: onze volgende bestemming was de spoedeisende hulp van een ziekenhuis in een rustige wijk van Tampa.
Wat is een postpartumpsychose?
Als je me een paar jaar geleden naar een postpartumpsychose had gevraagd, zou ik waarschijnlijk Andrea Yates hebben genoemd: de moeder uit Texas die in 2001 haar vijf kinderen verdronk.
Waarschijnlijk heb je ook de recente krantenkoppen en virale video’s gezien over Lindsay Clancy, een vrouw uit Massachusetts die momenteel terechtstaat. Ze wordt ervan beschuldigd haar drie jonge kinderen te hebben vermoord voordat ze een poging deed haar eigen leven te beëindigen.
Beide tragedies leidden tot een landelijke discussie over postpartumpsychose. Mensen probeerden te begrijpen hoe ogenschijnlijk normale moeders hun eigen kinderen konden doden. Voor veel mensen is dit de enige manier waarop ze over een postpartumpsychose horen: wanneer zulke afschuwelijke verhalen het internet tijdens een pijnlijke, sensatiebeluste nieuwscyclus volledig overnemen. Dat is een deel van het probleem.
Volgens Postpartum Support International krijgt één à twee op de duizend mensen die bevallen een postpartumpsychose. Dat klinkt misschien zeldzaam, maar denk eens aan hoeveel moeders je in de loop der jaren hebt ontmoet.
Een postpartumpsychose wordt gekenmerkt door prikkelbaarheid, verwarring, wanen, hallucinaties en gedachten over het beschadigen van jezelf of je kind. De aandoening kan enkele dagen of weken na de bevalling ontstaan. Waarschuwingssignalen zijn onder meer paranoia, het gevoel geen slaap nodig te hebben en snelle stemmingswisselingen. Ik ervoer al die symptomen in de dagen na de geboorte van mijn dochter, maar schreef ze toe aan hormonale schommelingen.
Waardoor ontstaat een postpartumpsychose?
Er bestaat niet één duidelijke oorzaak. Een familiegeschiedenis van een bipolaire stoornis of eerdere psychotische episodes kan het risico wel vergroten.
Onderzoek laat daarnaast een mogelijk hormonaal verband zien. Voortplantingshormonen zoals oestrogeen en progesteron dalen in de eerste weken na de geboorte namelijk enorm.
Een postpartumpsychose is de extreemste van alle psychiatrische aandoeningen die na de bevalling kunnen optreden – en ook de dodelijkste. Tegelijkertijd is de aandoening behandelbaar en herstelt bijna iedereen volledig.
Omdat er in het openbaar zo weinig over wordt gesproken en de aandoening relatief zeldzaam is, weten artsen – en daardoor hun patiënten – er nog onvoldoende over. Ik ben dankbaar dat mijn verhaal niet eindigde zoals dat van Yates of Clancy. Ik had een geweldig vangnet, van mijn familie tot mijn oplettende psychiater. Alle moeders verdienen diezelfde ondersteuning.
Zeventien dagen op een psychiatrische afdeling
Een paar dagen na mijn aankomst op de spoedeisende hulp werd ik opgenomen op een psychiatrische afdeling. Uiteindelijk verbleef ik daar zeventien dagen. Door de coronamaatregelen kon ik mijn dierbaren niet zien.
Mijn herinneringen aan die periode zijn gefragmenteerd en vertroebeld door mijn wanen. Een paar maanden na mijn ontslag vroeg ik mijn medisch dossier op bij het ziekenhuis en nam ik alles zorgvuldig door.
Ik ontdekte dat ik een erg tegenwerkende patiënt was geweest. Ik weigerde mijn medicatie in te nemen, was ervan overtuigd dat nieuwslezers op televisie mij geheime boodschappen stuurden en trok twee keer aan het brandalarm. Verpleegkundigen moesten me een kalmerend middel injecteren.
Tegen het einde van mijn opname adviseerden de artsen een langdurig verblijf in een psychiatrische kliniek. Mijn man verzette zich daar fel tegen, hoewel ik hem dagelijks belde om de boodschappen te delen die ik van God ontving.
Als laatste redmiddel gaven de artsen me een hoge dosis Haldol, een klassiek antipsychoticum waardoor ik geen emoties meer voelde. De wanen stopten en ik mocht naar huis.
De schaamte na mijn thuiskomst
Toen ik terugkeerde naar mijn leven, werd ik volledig overspoeld door schaamte. Ik had bijna de hele eerste maand van het leven van mijn dochter gemist. Dagen die ik nooit meer terugkrijg.
Het was ontzettend moeilijk om alles te verwerken. Vóór mijn psychose noemde ik mezelf een pleitbezorger voor mentale gezondheid. Ik was zelfs twee keer opgenomen geweest vanwege suïcidale gedachten en had daar openlijk over geschreven.
Ik had jarenlang geleerd mijn psychische aandoeningen te accepteren. Waarom kon ik datzelfde begrip dan niet opbrengen voor een psychose? Nu besef ik dat er simpelweg te veel mysterie omheen hing.
Waarom ik toch nog een baby wil
Op een dag willen mijn man en ik nog een kind. Ik weet dat dit misschien als een verrassing komt, maar ditmaal ben ik écht zo goed voorbereid als ik maar kan zijn.
We weten op welke signalen we moeten letten en welke extra ondersteuning we vooraf moeten regelen. Een postpartumpsychose kan niet worden voorkomen, maar er kunnen wel maatregelen worden genomen om gezinnen veiliger te houden. Die maatregelen zouden altijd beschikbaar en toegankelijk moeten zijn voor álle moeders.
Goede perinatale zorg zou geen privilege mogen zijn. Ik hoop dat die zorg op een dag prioriteit krijgt, naarmate mentale gezondheidsproblemen na de bevalling beter worden begrepen door zowel het medische als het juridische systeem. Als dat niet gebeurt, blijven kwetsbare nieuwe moeders gevaar lopen.
Waarom ik mijn verhaal vertel
Ik weet niet of ik mijn eigen gedachten ooit nog volledig zal vertrouwen, maar toch beschouw ik mezelf als iemand die geluk heeft gehad. Mijn dochter en ik zijn veilig. Bovendien weet ik door deze ervaring veel meer over de aandoening én over mezelf.
Een postpartumpsychose treft minder vrouwen dan een postnatale depressie, maar er opener over praten kan levens redden. Als mijn verhaal ook maar één persoon meer inzicht en kennis kan geven, is het de moeite waard geweest. Geen enkele moeder verdient het om slechts de volgende krantenkop te worden.
Heb je na de bevalling last van verwardheid, wanen, hallucinaties, extreme stemmingswisselingen of het gevoel dat je nauwelijks slaap nodig hebt? Neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost. Een postpartumpsychose is een acute psychiatrische aandoening waarvoor snel professionele hulp nodig is. Is er onmiddellijk gevaar voor jou, je baby of iemand anders? Bel dan 112.
Voor gespecialiseerde hulp bij psychische klachten rond de zwangerschap en bevalling kun je via je huisarts, verloskundige of gynaecoloog worden doorverwezen naar een POP-poli. Op de website van het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap vind je behandelcentra door heel Nederland.
Denk jij of iemand die je kent aan zelfdoding? Bel dan 113 of gratis 0800-0113, of chat anoniem via 113.nl. De hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie is dag en nacht bereikbaar. Bel bij acuut gevaar altijd 112.
