Dit artikel is geschreven door onze collega's van Quest.

Er zijn verschillende typen gebaren. "Een wijsgebaar is nuttig om ergens de aandacht op te vestigen", geeft communicatie- en cognitieonderzoeker Peeters als voorbeeld. "Je ogen volgen automatisch de vinger van degene die wijst." Iconische gebaren illustreren wat je vertelt. "Als je vertelt dat je gisteravond naar de kroeg was, kun je er bijvoorbeeld een drinkgebaar bij maken."

Ook interessant: waarom worden we sneller emotioneel als we moe zijn? >

Door die bewegende hand onthoud je het beter

En dan zijn er de beat gestures. "Daarmee geef jij als spreker aan wat je wil benadrukken", legt Peeters uit. "Elke politicus leert dat tijdens de eerste mediatraining. Bij de woorden die je wil benadrukken maak je een flink gebaar met je hand. Zoals ‘muur’ en ‘Mexico’ en ‘zij’, als het gaat over wie daarvoor moet betalen. Dankzij het gebaar blijven die thema’s goed hangen bij het publiek. Én kom je overtuigend over."

Goed om te weten: dit zijn de 10 best betaalde banen van Nederland >

Italianen zijn van het grote gebaar

En waarom gebaren Italianen zo veel en wij zo weinig? Dat blijkt een fabeltje. Als je denkt aan 'praten' en 'gebaren' dan zie je inderdaad al snel een druk gebarende Italiaan voor je. "Maar als je daadwerkelijk gaat tellen dan gebruiken mensen in Mediterrane landen niet zoveel meer gebaren dan wij." Ze maken hun gebaren veel groter, dát is het. "Ze gebruiken de hele ruimte voor hun gebaren. Daardoor valt het ons meer op."

Zelf gebaren we er ook druk op los. 'In mijn omgeving test ik het wel eens', vertelt Peeters. "Ik vraag mensen of ze gebaren gebruiken tijdens het praten. Zo’n een op de vijf zegt: 'Nooit'." En intussen schudden ze met hun hoofd.

Dromen over tanden die uitvallen: dit betekent het blijkbaar >

Gebaren gaat makkelijker dan praten

Waarschijnlijk gebruiken we al honderdduizenden jaren gebaren, vertelt Peeters. "Het is een wat stereotype voorbeeld, maar als je met je groep op jacht bent, zijn gebaren wel zo handig. Ze maken geen geluid, je hoeft niet te schreeuwen."

Gebaren zijn vaak óók makkelijker te begrijpen dan woorden. "Het gebaar voor ‘drinken’ ziet eruit als drinken." Het woord 'drinken' lijkt totaal niet op de activiteit. "Zo lijkt het woord 'boom' ook helemaal niet op een boom." Terwijl je zo’n plant met een gebaar vrij eenvoudig weergeeft. "Er zijn theorieën die stellen dat we eerst veel communiceerden met gebaren." We gebaren omdat onze voorouders dat handig vonden. "Dan zijn onze gebaren eigenlijk een fossiel overblijfsel uit de oertijd."

Headshot of Paul Serail
Paul Serail
Redacteur
Paul schrijft graag over het menselijk lichaam, geschiedenis, natuur, psychologie, de aarde, onze hersenen en de rest van het heelal. Eigenlijk wilde Paul dolgraag tentoonstellingen ontwerpen. Dat komt door het geweldige NEMO Science Museum. Maar toen hij een stageplaats zocht, kwam hij door een noodlottige toestand op de redactie van Quest terecht. Daar zit hij tien jaar later nog steeds.