De heftigste break-up die ik ooit heb meegemaakt, was niet eens echt een break-up — en geloof me, ik heb er genoeg gehad. Het was eerder dat ding waarbij je tegen de man met wie je de afgelopen maanden in een romantisch vage situationship zat zegt dat je van hem houdt, om vervolgens huilend in zijn bed in slaap te vallen nadat hij je afwijst.
De zomerfling die mijn hart brak
Ik had net mijn derde studiejaar afgerond en liep die zomer stage. Ik was 21, hij 37, en ik belandde in het soort compleet delulu verliefdheid dat eigenlijk onvermijdelijk is wanneer je begin twintig bent en date met een man eind dertig die nét iets minder into jou is dan jij in hem. De avond voordat ik de stad moest verlaten besloot ik mijn kans te wagen. Dat ging spectaculair mis, en de volgende dag keerde ik als een compleet emotioneel wrak terug naar mijn ouders.
Omdat ik een ernstig geval van liefdes-blabla had, wisten mijn ouders dat ik die zomer iemand met iemand aan het daten was. Op een ochtend, toen ik voor het eerst in dagen mijn slaapkamer uit kwam om koffie te halen, maakte mijn vader de fout om een gesprek aan te knopen met de liefdesverdrietige kluizenaar die zijn dochter had vervangen. Hij vroeg iets onschuldigs als: “Dus, wat deed die man voor werk?” waarop ik direct in huilen uitbarstte naast het koffieapparaat.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Mijn ouders waren, zacht uitgedrukt, compleet in de war. Ze wisten dat ik die man hooguit twee of drie maanden kende, maar om al die tranen logisch te laten zijn, had ik volgens hen minstens een gescheiden vrouw moeten zijn van wie de echtgenoot na twintig jaar ineens was vertrokken — of een zwangere oorlogsweduwe in een film over de Eerste Wereldoorlog.
Levensveranderende situationship van 3 maanden
Maar wat mijn ouders niet begrepen, was iets wat ze onmogelijk hadden kunnen begrijpen: ik was net uit een levensveranderende situationship van drie maanden gekomen.
Als jij nog nooit in een levensveranderende situationship van drie maanden hebt gezeten, weet je misschien niet waar ik het over heb. Maar als je het wél hebt meegemaakt, weet je exact waar ik het over heb — en waarschijnlijk ben je er nog steeds niet helemaal van hersteld.
Misschien wel het bekendste voorbeeld is de drie maanden durende romance tussen Taylor Swift en Jake Gyllenhaal in 2010, verantwoordelijk voor niet één maar vier verschillende versies van break-up anthem All Too Well. De levensveranderende situationship van drie maanden is een korte maar intense, vaak romantisch vage en slecht gedefinieerde quasi-relatie. De impact ervan op je leven (en mogelijk ook op je creatieve output) is buitenproportioneel groot, het einde voelt onverklaarbaar verwoestend — vooral voor buitenstaanders — en het herstelproces tart alle logica. Volgens normale datingwijsheden duurt het ongeveer de helft van de relatie om over iemand heen te komen. Volgens mijn berekeningen duurt het ongeveer acht keer de lengte van je drie maanden durende situationship om ervan te herstellen.
Situationships nemen social media over
De laatste jaren heeft de levensveranderende situationship van drie maanden social media compleet overgenomen. Overlevenden van deze situationships vinden elkaar online om samen te klagen over deze vreemd specifieke maar shockend veelvoorkomende vorm van liefdesverdriet. Zoals met de meeste dingen op internet gebeurt dat grotendeels ironisch en zelfspotterig. Maar de reden dat die grappen zo goed landen, is omdat er ontzettend veel waarheid in zit.
Hoewel onze reacties op deze kortdurende affaires misschien buiten proportie lijken — zeker voor vrienden en familie die amper wisten dat je überhaupt iemand date en nu ineens de nasleep moeten opvangen van wat blijkbaar de meest traumatische relatie van je leven was — zijn er wel degelijk redenen waarom deze korte situationships zo verwoestend kunnen zijn. Volgens klinisch therapeut Naomi Bernstein, PsyD en co-host van de podcast Betches Oversharing, vormen ze zelfs een “perfecte storm” van hormonale, emotionele en persoonlijke factoren die je compleet uit balans kunnen brengen. Laten we dat even uitpluizen.
Je bent eigenlijk een soort verslaafd
Bernstein zegt dat langdurige periodes van onduidelijke romantische spanning de perfecte voedingsbodem vormen voor een extreem verslavende vorm van liefde. Omdat deze relaties niet duidelijk gedefinieerd zijn en één partner meestal emotioneler geïnvesteerd is dan de ander, verschilt de hoeveelheid affectie, aandacht en positieve bevestiging enorm van moment tot moment. Daardoor beland je met je verliefde brein in een emotionele achtbaan van extreme highs en diepe lows.
“De ene dag is er gepassioneerde seks, romantiek en plezier, en de andere dag afstandelijkheid, ontwijkend gedrag, vaagheid en mixed signals,” zegt Dr. Bernstein. “De partner die verlangt naar commitment gaat daardoor steeds hunkeren naar de dopamineboost van de goede dagen. In de psychologie noemen we dit intermittent reinforcement, en dat is de meest krachtige én verslavende vorm van beloning die er bestaat.”
Wanneer de relatie eindigt, zit je dus eigenlijk in een soort afkickproces, zegt therapeut Lindsey Brock, oprichter van The Breakup Therapist. “Wanneer je die dopaminehits niet meer krijgt, crash je compleet — en daardoor ontstaan gevoelens van depressie en angst rondom de persoon die je dat gevoel gaf.”
Je blijft hangen in de honeymoonfase
En dan die drie maanden — daar zit een reden achter. Volgens Dr. Bernstein is drie maanden ongeveer het punt waarop de ‘lustfase’ overgaat in de ‘hechtingsfase’. Op dat moment bereikt de meest verliefde partner vaak een breekpunt en wordt de behoefte om duidelijkheid te krijgen groter. Ondanks de angst dat zo’n gesprek de relatie kan beëindigen, willen mensen dan vaak toch weten waar ze aan toe zijn. En zoals Bernstein zegt: vaak ís dat gesprek inderdaad het einde van de relatie. Daarom lijken zoveel van deze situationships rond de drie maanden stuk te lopen.
Dus nu is die vage affaire die drie maanden lang je grootste bron van dopamine was ineens voorbij – en alsof dat nog niet erg genoeg is, word je ook nog eens gedumpt midden in de honeymoonfase.
Denk er maar eens over na: na drie maanden gaat een relatie meestal nog hartstikke goed. Alles zit nog vol romantiek en affectie, en je hebt nog niet genoeg tijd gehad om je aan iemand te ergeren of al zijn flaws te ontdekken. Wanneer een lange relatie eindigt, kun je jezelf tenminste nog troosten met alle irritante dingen van die persoon en alle ruzies die je absoluut niet gaat missen. Maar na drie maanden heb je vaak nog niet eens genoeg slechte herinneringen opgebouwd om op terug te vallen. Sterker nog: waarschijnlijk heb je die persoon nog niet eens echt leren zien als mens met echte tekortkomingen.
Dus blijf je achter met een fantasieversie van die persoon – én van alles wat het had kunnen worden. Volgens Brock is dat precies waar we eigenlijk om rouwen wanneer een situationship eindigt.
“Voor de meeste mensen is onzekerheid ontzettend moeilijk te verdragen, waardoor ons brein automatisch de gaten gaat invullen,” zegt Brock. In een quasi-onbeantwoorde situationship betekent dat vaak dat je toekomstscenario’s gaat verzinnen of aannames doet over hoe de ander zich voelt. “Maar wanneer die aannames niet blijken te kloppen, maakt dat het verwerken van de relatiebreuk alleen maar moeilijker.”
Je bent jezelf waarschijnlijk een beetje aan het gaslighten
Nog een reden waarom deze niet-echt-break-ups zo verwoestend voelen? Omdat we onszelf vaak niet de tijd en ruimte geven om er daadwerkelijk van te herstellen. We vertellen onszelf dat het niet eens een “echte relatie” was, dus dat we geen recht hebben om er zo verdrietig over te zijn. Verrassing: je eigen gevoelens invalideren is een fantastische manier om er nooit volledig overheen te komen.
“Wanneer we onze gevoelens veroordelen, wordt het bijna onmogelijk om ze echt te verwerken en los te laten,” zegt Brock. “Zelfs een korte relatie kan gevoelens van rouw, afwijzing of intense teleurstelling oproepen wanneer toekomstplannen, dromen of verlangens ineens veranderen.” Denken dat we snel en makkelijk verder zouden moeten kunnen gaan na een korte relatie doet geen recht aan de impact die zo’n ervaring daadwerkelijk op ons heeft gehad.
Alleen omdat jouw situationship niet voldeed aan de maatschappelijke eisen van een ‘serieuze’ en dus ‘geldige’ relatie, betekent dat niet dat je niet mag rouwen om het verlies van een romantisch belangrijke periode in je leven.
Het recht om dramatisch te doen
Dus: als jij — of iemand van wie je houdt — emotioneel compleet vernietigd is door een levensveranderende situationship van drie maanden, dan heb je absoluut het recht om daar lekker dramatisch over te doen. En eerlijk: als Taylor Swift ons iets heeft geleerd, is het wel dat één enkele situationship genoeg materiaal oplevert voor pure creatieve genialiteit. Of, in mijn geval, voor een persoonlijk essay van veertig pagina’s dat ik letterlijk toevoegde aan mijn afstudeerscriptie en dat waarschijnlijk vernietigd zou moeten worden omdat het simpelweg te gênant is voor deze wereld. Same energy.
Het punt is: je bent het aan jezelf verplicht om je gevoelens serieus te nemen. En mocht je onderweg toevallig in je eigen Red-era belanden, dan gaan mijn gedachten en gebeden uit naar de Jake Gyllenhaal in jouw leven.
