Ik denk dat we ons hier bijna allemaal wel in herkennen: je zit midden in een situationship, of je kent iemand eigenlijk nauwelijks, en toch leeft diegene rent-free in je hoofd. Je checkt wanhopig Instagram, analyseert elke story view en wacht op dat ene appje terug. Of gewoon op één klein teken dat diegene misschien óók met jou bezig is. Komt er niks? Mood ruined.
Ik heb mezelf vroeger vaak genoeg verteld dat dit er gewoon bij hoorde. Dat dit verliefd zijn was. Tot ik de term 'limerence' tegenkwam: het gevoel dat je niet zozeer verliefd bent, maar eerder obsessed. Om te begrijpen waar die grens ligt, sprak ik met Janneke Schokkenbroek, relatieonderzoeker bij de Erasmus Universiteit van Rotterdam, die het verschil haarfijn uitlegt.
Wat is 'limerence'?
Misschien heb je de term al eens op TikTok gezien, maar limerence is iets anders dan gewoon “heel erg verliefd zijn”. Schokkenbroek legt uit: “Limerence is een obsessieve vorm van romantische fixatie. Wat daar vaak centraal staat, is onzekerheid en bevestiging.”
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Bij gezonde verliefdheid ben je volgens Schokkenbroek echt geïnteresseerd in de ander en voel je naast verlangen ook emotionele veiligheid. Bij limerence draait het juist vaker om de vraag: “Wil die ander mij?” Daardoor wordt je stemming afhankelijk van contact of bevestiging: een appje, story view of klein teken van interesse kan je dag maken, terwijl stilte je volledig kan laten spiralen.
Volgens Schokkenbroek ontstaat er bij limerence vaak ook idealisatie. “De ander wordt echt geïdealiseerd voorbij het realistische,” legt ze uit. Zelfs als iemand je keer op keer niet goed behandelt, kan het gebeuren dat je dat niet echt onder ogen ziet. In plaats daarvan blijf je diegene, zoals Schokkenbroek zegt, “op een voetstuk zetten”.
Hoe herken je 'limerence'?
Limerence kan voelen als verliefdheid, maar volgens Schokkenbroek herken je het vooral aan de extreme highs and lows. “Als iemand je aandacht geeft, voel je je heel goed. En als het er niet is, voel je je echt niet goed.” Je gaat appjes, gedrag of story views constant overanalyseren, op zoek naar bevestiging dat de ander jou ook wil.
Volgens Schokkenbroek kan dat bijna verslavend voelen. Daardoor kan je moeite krijgen met concentreren, slapen of eten én ga je misschien compulsief je telefoon en social media checken. “Wat is iemand aan het doen? Heeft hij of zij iets op zijn stories?” noemt Schokkenbroek als voorbeelden. “Die blauwe vinkjes, dat online status, typing indicators, story views – die activeren allemaal dat beloningssysteem van ons brein.”
En juist dat beloningssysteem speelt een grote rol bij limerence. Je krijgt onvoorspelbare beloning: “Soms krijg je aandacht. En soms komt er weer stilte,” zegt Schokkenbroek. Daardoor blijf je gehyperfocust op de ander, wachtend op het volgende teken van bevestiging. Zoals Schokkenbroek het samenvat: “Je dopaminesysteem blijft de hele tijd zoeken naar de volgende bevestiging.”
Hoe stop je afhankelijk te zijn van een appje terug?
Als je merkt dat je mood volledig afhangt van één appje, is het volgens Schokkenbroek belangrijk om die beloningscyclus te doorbreken. Met andere woorden: zorg dat je leven weer groter wordt dan dat ene persoon.
Dat begint met meer me-time. “Ga op zoek naar andere dingen die belonend zijn. Maak je leven weer rijker met andere mensen en andere factoren, zoals hobby’s.” Denk aan vrienden zien, routines vasthouden, slapen, werken en dingen doen waarbij je niet steeds wacht op bevestiging van iemand anders.
Ook helpt het volgens Schokkenbroek om jezelf eerlijke vragen te stellen. “Ben ik mezelf? Is er echt sprake van wederkerigheid?” En misschien wel de belangrijkste: voel je je meestal veilig, of vooral onrustig of onzeker? Want zoals Schokkenbroek zegt: “Laat je niet verblinden door de intensiteit van je gevoelens, maar kijk ook naar de kwaliteit ervan.”
