Als je je ex allang vergeten bent, maar je situationship nog steeds rent-free in je hoofd woont, dan is dit buzzy fenomeen waarschijnlijk de boosdoener. Het Zeigarnik-effect houdt namelijk in dat je onafgemaakte taken (tja – zo kan je een crush ook noemen) beter onthoudt dan volbrachte zaken.
Lijd jij aan het Zeigarnik-effect?
Je hebt iemand leren kennen. De vibe is vibing, de communicatie verloopt soepel, maar dan valt het ineens stil. Je krijgt steeds minder berichtjes en voelt steeds meer afstand – of misschien ben je wel full-on geghost. Nét nu je voor deze persoon een crush begon te ontwikkelen. Weken (of misschien wel maanden) gaan voorbij, maar je krijgt deze love-that-never-was maar niet uit je hoofd. En nu vraag je je af why the fuck you can’t move on.
Herkenbaar?
Als jij blijft vasthouden aan iemand met wie je in werkelijkheid nooit iets had, dan ben je niet de enige. Sterker nog, wat jou overkomt heeft een naam: het Zeigarnik-effect. In de jaren twintig ontdekte psycholoog Bluma Zeigarnik dat we ons onafgemaakte of onderbroken taken beter kunnen herinneren dan voltooide. Wat dat met de liefde te maken heeft? Veel, volgens psycholoog Sandra Escudero: “Dit effect beschrijft de emotionele situaties die zich nooit hebben voorgedaan, maar in ons hoofd zijn blijven hangen als what if’s… en het is goed te verklaren waarom dit zo vaak gebeurt.”
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Je verraderlijke geest
Er zijn drie redenen waarom het soms moeilijker is je situationship te vergeten dan het was om over je ex heen te komen, zegt Escudero. “Onvolledige emotionele verwerking – door iets wat eindigt zonder echte closure – is cognitief lastig te verwerken,” legt ze uit. “Daarnaast is er vaak de behoefte met de ander te praten, wat meestal niet kan. En dan is er nog de emotionele investering… allemaal elementen die het moeilijk maken je crush los te laten.”
Vooral die laatste is een lastige, want “we hebben de neiging allerlei scenario’s bij elkaar te fantaseren, wat de realiteit vertroebelt en ervoor zorgt dat je de ander idealiseert in plaats van op belangrijkere zaken te focussen,” aldus Escudero.
Bewustwording is het halve werk
Volgens een onderzoek uit de Journal of Social and Personal Relationships zorgen zelfs kleine gedeelde momenten voor emotioneel kapitaal – aka: herinneringen die ervoor zorgen dat je iemand maar moeilijk los kan laten. Maar er is ook goed nieuws: “Nu je weet dat je onder invloed bent van het Zeigarnik-effect, kan je je gedachten bijsturen,” zegt Escudero. “Laat kwesties die buiten je controle liggen los en pak ze indien nodig aan met therapie,” vervolgt ze. “Misschien heeft het feit dat je het niet los kan laten te maken met andere factoren, zoals bijvoorbeeld je hechtingsstijl.”
Voorkom het in de toekomst
“Het goede nieuws is: door het Zeigarnik-effect op tijd op te merken, kan je het patroon doorbreken. Je realiseert je dan eerder dat iemand for good reason een what if is. Met andere woorden: je begrijpt dat je de ander moet loslaten als jullie niet op dezelfde golflengte zitten – zelfs als dat onmogelijk voelt. En geloof me: als je dat doet, merk je hoe sterk je eigenlijk bent,” verzekert Escudero.
Dus, wat de reden ook is dat je je situationship niet kan vergeten, weet dat je niet gek bent, maar dat het psychologisch te verklaren valt. Stel je voor dat Carrie in Sex And The City dit had geweten! Dan had ze zich heel wat afleveringen vol Mr. Big-drama kunnen besparen, en zou haar verhaal heel anders zijn geweest dan hoe wij het kennen… Maar nu jij wél weet wat er speelt, kan je “met de stroom meebewegen en alles met meer helderheid ervaren,” concludeert de expert. Carrie would be proud, babe.
Hoe kom je wél over die crush heen?
Psycholoog Pilar Conde geeft vier tips om je what if uit je systeem te krijgen.
Zelfbeheersing
“Creëer je eigen afscheidsritueel, zonder dat je de ander daarvoor nodig hebt. En vermijd contact met de mensen die je daar niet de ruimte voor geven.”
Op socials
“Je zal de neiging hebben te blijven checken hoe het met de ander gaat. Ontvolg of mute diens account; het helpt enorm om geen levensupdates te krijgen.”
Via WhatsApp
“Stel grenzen. Als de persoon in kwestie je random berichtjes stuurt, kan je het beste de
confrontatie aangaan en voorstellen de relatie definitief te beëindigen.”
You, yourself and you
“Selfcare is essentieel. Investeer in je vrienden, je hobby’s en je mentale en fysieke gezondheid. De tijd doet de rest.”
Dit artikel verscheen, in een uitgebreidere vorm, in een vorig issue van Cosmo. Ons nieuwste nummer bestel je hierrr:
Silvia Lorente es experta en estilo de vida, 'celebrities' y sexualidad y especializada en cultura pop 'millennial'.
Se licenció en Periodismo en la URJC de Madrid, estudió un módulo de doblaje, un máster de DJ y tiene más de 10 años de experiencia en el manejo de plataformas digitales y redes sociales (escribió y ganó premios con su blog de moda y 'celebrities', 'La Otra Horma del Zapato', y coordinó el equipo de moda y belleza en el departamento digital de la agencia Globally durante dos años). Colaboró con InStyle, Harper's Bazaar y GQ, y genera contenido para Cosmopolitan desde 2015.
En sus ratos libres, pincha como DJ en eventos y echa las cartas del Tarot a quien tiene dudas sobre su futuro.
'Pss': Si te apetece jugar con ella al Trivial de 'Friends' o 'Sexo en Nueva York', has de saber que tienes las de perder.
