Het is alweer drie maanden geleden dat we spraken met podcastmaker Lars van Eijden, die de sextortionzaak rond zijn jeugdvriend verwerkte in een podcast. Daarin vertelt hij het verhaal vanuit een direct perspectief en behandelt hij de rechtszaak van begin tot eind — waarbij slachtoffers de ruimte krijgen om hun ervaringen te delen. Sinds vanochtend staat de allerlaatste aflevering live. Daarin wordt niet alleen de straf tegen de 33-jarige Mark S. bekendgemaakt, maar biedt de politie voor het eerst ook excuses aan voor het gebrek aan steun en gehoor. Wat kwam er naar voren uit deze rechtszaak, die is vastgelegd in een podcast?
De grootste sextortionzaak van Nederland: wat weten we van de zittingsdagen?
Op dinsdag 3 februari startte in de rechtbank in Groningen de inhoudelijke behandeling van de zaak tegen Mark S. uit Borculo. Vier dagen lang – van de in totaal vijf geplande zittingsdagen – was de rechtszaal gevuld met familieleden, advocaten, pers en tientallen betrokkenen.
Volgens het Openbaar Ministerie gaat het in het omvangrijke dossier om dertig vrouwen die zouden zijn afgeperst. Waar we in ons eerdere interview vooral stilstonden bij de persoonlijke impact op Lars, draaide het in de rechtbank uiteraard om de verdenkingen tegen Mark S. Het OM verdenkt hem onder meer van verkrachting, ontucht, mensenhandel en het bezitten en produceren van kinderporno. Volgens justitie zouden deze feiten zich over een periode van meer dan tien jaar hebben afgespeeld. Terwijl ik dit typ, gaan er rillingen over mijn lijf.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Hoe Mark S. volgens justitie te werk ging
Volgens het OM zou Mark S. vanaf zijn achttiende online meisjes en vrouwen hebben benaderd en afgeperst. Hij zou daarbij gebruik hebben gemaakt van verschillende nepaccounts en zich onder meer hebben voorgedaan als modellenscout, BN'er of vermogende man, om zo seksueel getinte beelden te verkrijgen.
In de rechtbank werd gesproken over een zogeheten 'ANTM-scan' – een verwijzing naar het programma America's Next Top Model, waarbij slachtoffers een puntensysteem kregen voorgespiegeld. Volgens justitie werd daarmee de indruk gewekt dat seksuele handelingen 'punten' konden opleveren of een schuld konden verminderen. Het OM stelt dat dit systeem jarenlang werd ingezet om druk uit te oefenen en controle te behouden.
Uit het dossier blijkt dat sommige slachtoffers grote geldbedragen betaalden om de afpersing te laten stoppen. Eén van hen zou 35.000 euro hebben overgemaakt. Volgens het OM hield de druk desondanks aan.
De verdachte heeft verklaard dat zijn handelen voortkwam uit een ernstige gokverslaving en dat geld het motief was. In de rechtszaal ontkende hij meerdere beschuldigingen of stelde hij dat anderen toegang hadden tot zijn accounts. Op verschillende momenten beriep hij zich op zijn zwijgrecht.
De eis tegen Mark S.
Op vrijdag 10 april deed de rechtbank uitspraak: er is een gevangenisstraf van tien jaar met dwangverpleging opgelegd — een beslissing waar Mark S. tegen in hoger beroep gaat. Volgens de officier van justitie doet de term ‘sextortion’ onvoldoende recht aan de ernst van de zaak. Er zou eerder sprake zijn van ‘sextorture’, gezien de extreme dwang, dreiging en vernedering waar slachtoffers jarenlang mee te maken kregen.
Tweede Kamerlid Songül Mutluer van Progressief Nederland (voorheen GroenLinks-PvdA) diende maar liefst twaalf Kamervragen in over het structurele falen bij de behandeling van sextortion- en zedenzaken.
Het politieoptreden — of beter gezegd: het uitblijven daarvan — heeft bijgedragen aan de misselijkmakende escalatie. Zo werden de aangiftes van slachtoffers, zoals ook in de podcast wordt verteld, lange tijd niet serieus genomen door de politie. Dit zou te maken hebben gehad met ‘onvoldoende bewijs’, maar in een persbericht werd ook gesteld dat ‘de digitale wereld er anders uitzag in de pleegtijd van Mark S.’.
Inmiddels is er binnen de politie een onderzoek gestart naar hoe deze zaak zo uit de hand heeft kunnen lopen. Ook biedt de politie voor het eerst excuses aan — een zeldzaam moment van wederhoor, te horen in de laatste aflevering van Sextortion. En die beluister je hieronder.
Sueda Babayigit spot als freelance digital editor voor Cosmopolitan alles wat je For You-page overneemt. Van modetrends die plots je hele feed vullen tot pop culture nieuwtjes of maatschappelijke ontwikkelingen die wel een deep dive kunnen gebruiken. Tussendoor deelt ze handige stylingtips voor iedereen die wat extra inspiratie kan gebruiken. Wanneer ze niet op haar laptop tikt, vind je haar in Amsterdam in de collegezaal voor haar master of bij de leukste hotspots van haar thuisstad Rotterdam.
