Je probeert een belangrijke werkmail te sturen, maar in de afgelopen paar minuten heb je Instagram vier keer bekeken, je inbox opnieuw geordend en je vrienden een bericht gestuurd over de happy hour plannen - terwijl die dringende mail nog steeds in je concepten staat. Als technologie het je de laatste tijd moeilijk maakt om je te concentreren, zou je wel eens te maken kunnen hebben met 'popcorn brein', een fenomeen waarbij je gedachten niet in staat zijn zich op één ding te concentreren voordat ze naar iets anders springen.
"Popcorn brein is het idee dat, net als het poppen van popcorn, onze gedachten verspreid zijn," zegt klinisch psycholoog en yoga-therapeut Leslie Daly, PhD. "Door alle media die we consumeren en de tijd die we besteden aan internetgedreven taken, hebben we meer moeite om gefocust te blijven," zegt ze. "We voelen dat ons brein overal is."
"Ik kan niet slapen" - met deze tips val jij in no time als een blok in slaap >
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Popcorn brein is geen klinische term, dus je zult het niet vinden in de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM), de standaard classificatie van mentale stoornissen in de VS. Het is ook belangrijk te vermelden dat popcorn brein niet hetzelfde is als Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), een formele diagnose waarbij een patroon van onoplettendheid en/of hyperactiviteit-impulsiviteit dagelijks functioneren verstoort.
Toch, zelfs zonder een formele diagnose, is het belangrijk om overmatig gebruik van digitale media en de afnemende concentratie die daarmee gepaard gaat aan te pakken, zegt klinisch gezondheidspsycholoog Jennifer Wolkin, PhD. Het kan leiden tot ongezonde gevolgen, zoals verminderde fysieke activiteit, oogvermoeidheid, hoofdpijn, vermoeidheid en verstoorde slaap.
Dus, als je nauwelijks bij kunt blijven met al je groepschats, werkprojecten en verantwoordelijkheden en vermoedt dat je te maken hebt met popcorn brein, lees dan verder. Hier is alles wat je moet weten over dit fenomeen, hoe je het aanpakt en wanneer het tijd is om met een professional te praten als je gebrek aan focus je dagelijks leven beïnvloedt.
Maak kennis met de experts: Leslie Daly, PhD, is klinisch psycholoog, C-IAYT-gecertificeerd yoga-therapeut, gecertificeerd EMDR-therapeut en stafpsycholoog bij The Center for Motivation and Change. Jennifer Wolkin, PhD, is klinisch gezondheidspsycholoog en oprichter van de op maat gemaakte BrainCurves® Practice. Lauren Cook, PsyD, is klinisch psycholoog, auteur en oprichter van Heartship Psychological Services.
Wat is ‘popcorn brain’?
De term “popcorn brein” werd in 2011 toevallig bedacht door David Levy, een onderzoeker op het gebied van levenskwaliteit en emeritus professor aan de Information School van de Universiteit van Washington. Levy gebruikte de term terloops in een interview om een universeel gebrek aan focus te beschrijven, maar hij had niet verwacht dat het zo’n virale hit zou worden. Levy blijft zelf van sociale media af en was geschokt toen hij ontdekte dat de term zoveel aandacht kreeg, vertelt hij aanWH.
Leven in het tijdperk van technologie heeft mensen na verloop van tijd meer afgeleid gemaakt, zegt Levy. Hij vergelijkt het beeld van onze razende gedachten met popcorn die op het fornuis popt. "We kunnen allemaal die momenten herkennen waarop we niet kunnen focussen omdat we zo afgeleid zijn," zegt hij. "Die popcornkorrels beginnen te poppen in de pan – dat is het beeld van onze gedachten en gevoelens die wild tekeer gaan."
Popcorn brein ziet er voor iedereen anders uit en de intensiteit ervan kan afhankelijk zijn van verschillende factoren, zegt Wolkin. Hoe vaak je media consumeert, hoe stimulerend die media is en of je wel of niet multitaskt met meerdere apparaten kunnen allemaal invloed hebben op het “popcorn”-effect, zegt ze.
Typische tekenen van popcorn brein kunnen volgens Wolkin het volgende zijn:
- Verspreide gedachten
- Gevoel van desinteresse in of afstand van anderen
- Snel van onderwerp wisselen tijdens gesprekken
- Frequente afleiding
- Onvermogen om taken af te ronden
- Mentale uitputting
- Algemene overweldiging
Wat veroorzaakt 'popcorn brain'?
De meest voorkomende oorzaak van popcorn brein is overmatig gebruik van technologie. Sociale media, apps en andere technologieën activeren het beloningssysteem in de hersenen en zorgen ervoor dat je brein constant een beloning verwacht, zegt Daly. Bijvoorbeeld, hoe meer 'likes' je krijgt op een Instagram-post, hoe enthousiaster je brein wordt, hoe beter je je voelt, en hoe meer je die goede gevoelens wilt laten doorgaan. Wanneer je brein niet bezig is, wil het steeds opnieuw een 'shot' van dit positieve gevoel.
De officiële term hiervoor is intermitterende versterking, zegt Daly, wat betekent dat het brein op onregelmatige intervallen wordt beloond. Bijna alle inhoud die je consumeert op je apparaten biedt een soort intermitterende versterking, of het nu gaat om reacties op een TikTok-video die je plaatst of het aantal likes dat je krijgt op een selfie. Deze herhaalde, maar inconsistente versterking kan ervoor zorgen dat je steeds vaker naar je telefoon verlangt voor die 'snelle shots', wat betekent dat dagelijkse taken die je aandacht nodig hebben op de achtergrond raken. Zelfs de aanwezigheid van een mobiele telefoon in de buurt kan leiden tot lagere concentratie en cognitieve prestaties als je probeert een taak te voltooien, bleek uit een studie in Scientific Reports in 2023.
Je brein gaat op een bijzondere manier om met liefdesverdriet - dit gebeurt er precies >
Een andere mogelijke reden voor popcorn brein is dat de collectieve aandachtsspanne afneemt. Hoe meer content er wordt geproduceerd, hoe meer er te consumeren is – en hoe beperkter je aandachtsspanne kan worden, volgens een studie uit 2019 in Nature Communications.
Hoewel het gebrek aan langdurige studies het moeilijk maakt om echt te weten of de aandachtsspanne is afgenomen, gelooft de helft van de volwassenen dat hun aandachtsspanne korter wordt, volgens een online enquête onder het Britse publiek uitgevoerd door het Centre of Attention Studies aan King's College London. En 73% meldde dat verschillende vormen van media 'ononderbroken concurrentie' vormen voor aandacht.
Wat is het verschil tussen 'popcorn brain' en ADHD?
Popcorn brein is het resultaat van je omgeving en de reactie van je brein daarop, terwijl ADHD een chronische neurologische ontwikkelingsstoornis is, zegt Daly. Ongeveer 7 miljoen (11,4 procent) Amerikaanse kinderen tussen de 3 en 17 jaar oud zijn gediagnosticeerd met ADHD, volgens een onderzoek uit 2022 onder ouders uitgevoerd door de Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Dit aantal is met één miljoen gestegen ten opzichte van onderzoeken die in 2016 werden gedaan. ADHD wordt voornamelijk gediagnosticeerd en behandeld tijdens de kinderjaren, maar een overzicht van 57 studies wereldwijd concludeerde dat ongeveer 3,1% van de volwassenen momenteel worstelt met ADHD.
De symptomen van ADHD variëren afhankelijk van de persoon en of ze de hyperactieve/impulsieve, onoplettende/afleidbare type of de gecombineerde vorm van de stoornis hebben. Iemand met hyperactieve/impulsieve ADHD heeft misschien moeite om stil te blijven zitten, wiebelt vaak, onderbreekt anderen, verliest of vergeet vaak dingen, roept antwoorden zonder na te denken en is meer bereid om risico’s te nemen, volgens Johns Hopkins Medicine. Ze hebben mogelijk minder moeite met concentratie. Iemand met onoplettende ADHD heeft misschien een korte aandachtsspanne, is vergeetachtig, heeft moeite met studeren en zichzelf organiseren, of heeft moeite met luisteren naar anderen en aandacht voor detail, volgens Johns Hopkins Medicine. Het gecombineerde type bevat een mix van deze symptomen.
Bij popcorn brein zul je waarschijnlijk verspreide gedachten ervaren en moeite hebben met focussen, maar het is niet gekoppeld aan een formele diagnose van ADHD.
Hoe 'popcorn brain' te voorkomen en te beheren?
Als je vermoedt dat je te maken hebt met een alledaags geval van popcorn brein, zijn hier enkele praktische manieren om ermee om te gaan.
1.Verdeel je doelen in kleinere taken
Om de symptomen van popcorn brein te beheersen, kun je een strategie proberen die 'chunking' wordt genoemd, wat betekent dat je taken in kleinere stukjes opdeelt, zegt Lauren Cook, PsyD, klinisch psycholoog, auteur en oprichter van Heartship Psychological Services. "Veel mensen raken verdwaald in de enorme doelen die ze voor zichzelf hebben, en raken dan veel te overweldigd. Hoe meer je het (de taak) kunt opdelen in behapbare stukjes, hoe beter," zegt Cook.
Bijvoorbeeld, het aanpakken van je volledige takenlijst op het werk kan op dit moment enorm overweldigend voelen. Maar als je je richt op slechts één taak tegelijk, kan het doorlopen van de lijst haalbaarder aanvoelen. Of als je tien e-mails moet sturen, begin dan met één in plaats van te proberen ze allemaal tegelijk te doen.
2. Werk aan het reguleren van je zenuwstelsel
Het beoefenen van meditatie en andere zenuwstelselregulerende praktijken gedurende de dag is ook nuttig, zegt Wolkin. Mindfulnesspraktijken zoals meditatie worden geassocieerd met betrouwbare positieve veranderingen in aandacht, specifiek als het gaat om impulscontrole, volgens een studie uit 2021 gepubliceerd in het tijdschrift Mindfulness.
Meditatie traint de (hersenen) om al zijn aandacht op één ding tegelijk te richten en stelt je in staat om 'gewoon te zijn'. Bijvoorbeeld, als je gestrest bent over je eindeloze takenlijst, kan het helpen om even buiten te wandelen en je een paar minuten te concentreren op de koele bries. Boek een sauna-afspraak, probeer yoga of tai chi, of integreer iets zoals mindful eten in je routine om meer bewustzijn in het moment te cultiveren en stress te verminderen.
3. Oefen vaardigheden voor het verdragen van stress
Vaardigheden voor het verdragen van stress, zoals het opschrijven van je gedachten, worden gebruikt in dialectische gedragstherapie (DBT), een vorm van praattherapie die mensen helpt hun gedrag aan te passen om hun emoties beter te reguleren, volgens Yale Medicine. Dus, bij popcorn brein, hoewel het ongemakkelijk kan aanvoelen om je 'popcorn-achtige' gedachten niet onmiddellijk aan te pakken—zoals de impuls om je e-mail te controleren of je groepschat een bericht te sturen terwijl je probeert je op een project te concentreren—helpt het opschrijven ervan je hersenen gerust te stellen dat je er later op terug zult komen.
4. Neem schermpauzes en ontwikkel 'mindful media'-gewoonten
Deze praktijken omvatten het jezelf tijd geven in de ochtend voordat je je telefoon of computer controleert, het gebruik van één apparaat tegelijk, apparaten een uur voor het slapen wegleggen en het inplannen van activiteiten zonder schermen en digitale pauzes in je schema. "Ik beschouw deze tools als onderdeel van een grotere mindfulnesspraktijk en als een manier van mindful leven," zegt Wolkin.
Daly stelt voor om gedurende bepaalde uren van de dag een pauze te nemen of een automatische vergrendeling in te stellen voor apps die je vaak gebruikt. Het kan ook helpen om een volledige pauze te nemen van apps of apparaten die je afleiden en waarvan je realistisch gezien zonder kunt leven, zegt Daly. "Als je een spel speelt, geef jezelf dan een einddatum en verwijder het," zegt ze.
Wanneer een arts of psycholoog raadplegen
Tekenen dat het tijd is om een arts of psycholoog te raadplegen voor popcorn brain zijn fysieke symptomen zoals vermoeidheid, hoofdpijn, oogspanning of zelfs een verhoogde wens om 's avonds een glas wijn te drinken om je razende gedachten te kalmeren, zegt Cook. Als je verhoogde stress, angst, verdriet of zelfs een afname in academisch of professioneel succes opmerkt, kunnen dit ook tekenen zijn om hulp te zoeken, aldus Wolkin.
Daarnaast kan het gevoel van eenzaamheid of meer afstand nemen van je dierbaren een subtiel signaal zijn dat popcorn brain je meesleurt naar elektronica en je relaties in de weg staat, zegt Cook.
Het goede nieuws is dat, omdat popcorn brain meestal het resultaat is van je omgeving, een vermindering van het gebruik van digitale media kan leiden tot aanzienlijke verlichting, zegt Wolkin. Maar als je onvermogen om je te concentreren een tol eist van je dagelijks leven, is het misschien tijd om het met een arts, psycholoog of psychiater te bespreken.
