Toen mijn vriend en ik tijdens de coronalockdown gingen samenwonen (na pas zes maanden daten) vergat ik compleet dat we ook nog twee losse mensen waren. Ik weet nog dat hij een dag een stukje ging fietsen. en tegen de tijd dat ik klaar was met werken nog steeds niet thuis was. In plaats van iets voor mezelf te doen, had ik letterlijk geen idee hoe ik mijn avond moest invullen. Dus... ik begon te huilen. Achteraf behoorlijk lachwekkend, maar op dat moment voelde het bloedserieus.
Het duurde lang voordat dat gevoel van afhankelijkheid verdween. Pas jaren later vonden we een ritme dat voor ons werkt: genoeg tijd samen, maar ook genoeg ruimte om ons eigen leven te leiden.
Waarom tijd voor jezelf goed is voor je relatie
Natuurlijk speelde de pandemie daarin een grote rol. Als de wereld op z'n kop staat, klamp je je nu eenmaal sneller vast aan degene van wie je houdt. Toch is die balans tussen samen zijn en je eigen leven houden iets waar bijna ieder stel vroeg of laat mee worstelt. Hoeveel tijd samen is eigenlijk gezond? Hoe belangrijk is tijd met vrienden of alleen? Wanneer ben je onafhankelijk, en wanneer leef je eigenlijk langs elkaar heen?
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Volgens seks- en relatiecoach Lucy Rowett begint het allemaal met één belangrijke gedachte: "Je partner kan jou niet compleet maken. Je was al een compleet persoon voordat je een relatie kreeg, en dat blijf je ook."
Zeker aan het begin van een relatie is het logisch dat je het liefst elk vrij moment samen doorbrengt. Maar als je ondertussen je hobby's, vrienden of andere dingen waar je energie van krijgt loslaat, leg je volgens Rowett een veel te grote verantwoordelijkheid bij je partner.
Lees ook: Waarom je date soms ineens niet meer geïnteresseerd is in jou.
Maatschappelijke verwachtingen
Ruby en haar man Theo zijn inmiddels twintig jaar samen en weten precies hoe belangrijk die zelfstandigheid is. "We hebben daar nooit officiële afspraken over gemaakt," vertelt Ruby. "We hebben elkaar altijd de ruimte gegeven om onze eigen dingen te doen." Dat ging niet altijd vanzelf. "Er was een tijd dat ik geïrriteerd raakte als hij niet meeging naar feestjes. Niet eens omdat ík dat zo graag wilde, maar omdat iedereen vroeg: 'Waar is Theo?'"
Juist die maatschappelijke verwachting begon haar tegen te staan. "Alsof je ineens alles samen moet doen zodra je een relatie hebt." Op een gegeven moment besefte ze dat dat eigenlijk nergens op sloeg. "Waarom zou ik willen dat iemand meegaat naar een feestje waar hij helemaal geen zin in heeft? Dan doe ik liever samen dingen waar we allebei blij van worden."
Vanaf het begin leefden Ruby en Theo behoorlijk zelfstandig. Volgens haar is dat zelfs een van de belangrijkste redenen dat hun relatie zo goed werkt. Ze begonnen ooit als langeafstandsrelatie, wat waarschijnlijk hielp om die onafhankelijkheid op te bouwen. Inmiddels delen ze veel vrienden, maar hebben ze ook allebei hun eigen sociale leven. "Onze tijd is niet automatisch gezamenlijke tijd," zegt Ruby. "Als ik ergens naartoe wil en Theo niet, dan ga ik gewoon met een vriendin. Andersom precies hetzelfde."
Onafhankelijk zijn = alsnog twijfelen
Toch betekent onafhankelijkheid niet dat je nooit twijfelt. "Soms vragen we elkaar bewust af: leven we nog zelfstandig, of leven we inmiddels eigenlijk naast elkaar?" Volgens Ruby blijft dat een doorlopend gesprek. "Je moet eerlijk genoeg zijn om te kunnen zeggen: 'Ik heb je eigenlijk amper gezien deze week en ik mis je een beetje.'"
Psychoseksueel therapeut Lottie Passell-Syms noemt dat precies de basis van een gezonde relatie. "Een sterke relatie ontstaat wanneer twee mensen hun eigen emoties kunnen reguleren, zelfstandig keuzes maken én tegelijkertijd bij elkaar terechtkunnen voor steun en verbinding." Dat noemt ze interdependence: niet volledig afhankelijk zijn van elkaar, maar ook niet compleet los van elkaar leven. "Je staat stevig op eigen benen, terwijl je er iedere dag opnieuw voor kiest om samen te zijn." Ruimte nemen hoort daar volgens haar ook bij.
Toch ontstaat daar vaak juist spanning. Waar de één ruimte nodig heeft om op te laden, ervaart de ander die afstand misschien als een teken dat er iets mis is. "Daarom is het belangrijk dat stellen leren omgaan met afstand zonder direct in paniek te raken. Je kunt elkaar geruststellen zonder voortdurend aan elkaar vast te zitten."
Interesting: Waarom je minstens eens in je leven iemand met een houdbaarheidsdatum moet daten.
Hobby's en vrienden
Tamuka (23) en haar partner Jamie (26) weten inmiddels precies hoe belangrijk die balans is. Hoewel ze samenwonen, is er doordeweeks maar één avond waarop ze allebei thuis zijn. De rest van de week zijn ze druk met hun eigen hobby's en plannen. "Door ook buiten onze relatie tijd in onszelf te investeren, voelen we ons allebei gelukkiger. Daardoor kunnen we er ook beter voor elkaar zijn," vertelt ze.
"En eerlijk? Het is ook gewoon fijn om elkaar af en toe te missen." Maar hoe weet je of die zelfstandigheid je relatie versterkt, of dat jullie juist langzaam uit elkaar groeien? Relatietherapeuten noemen dat laatste ook wel parallel life syndrome: je leeft nog wel naast elkaar, maar niet echt meer mét elkaar.
Volgens psychoseksueel therapeut Lottie Passell-Syms is een van de duidelijkste signalen dat je elkaar niet langer automatisch opzoekt voor steun, gezelligheid of troost. "Op papier functioneert alles nog," legt ze uit. "Werk, kinderen, het huishouden en alle dagelijkse verantwoordelijkheden gaan gewoon door. Maar emotioneel raken partners elkaar steeds meer kwijt. Ze delen de kleine verhalen van de dag niet meer en gaan zich steeds meer gedragen als huisgenoten in plaats van geliefden."
De distance voorkomen
Dat proces sluipt er vaak langzaam in. Zonder ruzies of grote conflicten merk je soms pas veel later dat de afstand is gegroeid. Gelukkig hoeft dat niet te betekenen dat je relatie voorbij is. Volgens Lucy Rowett kun je de verbinding vaak juist terugvinden door klein te beginnen. "Kies iets wat leuk voelt," zegt ze. "Kijk samen die serie waar jullie allebei fan van zijn, plan een spontane date of kook samen een uitgebreid diner."
Haar advies? Maak het vooral niet zwaarder dan nodig. "Je hoeft niet meteen een urenlang gesprek te voeren over alles wat misgaat. Tenzij er natuurlijk iets speelt dat je al veel te lang uit de weg gaat."
Minstens zo belangrijk is om bewust tijd voor elkaar vrij te maken. "Denk na over vaste momenten in de week die echt voor jullie zijn. Zet ze desnoods in je agenda en behandel die tijd net zo serieus als een werkafspraak. Vraag jezelf af: hoe kunnen we bewust voor elkaar kiezen, in plaats van op de automatische piloot te leven?"
Date night op zondag
Precies daarom plannen Tamuka en Jamie bewust tijd voor elkaar in. Vrijdagavond spreken ze standaard af met vrienden, terwijl de zondag juist helemaal in het teken staat van tijd voor zichzelf. Daarnaast staat er om de week een date night in de agenda. "We moeten echt bewust tijd voor elkaar vrijmaken, anders zien we elkaar nauwelijks," vertelt Tamuka. "Daarom hebben we vaste date nights ingevoerd."
Dat lukt niet altijd. Werk, afspraken en het leven komen er soms tussendoor. Daarom houden ze het flexibel met een simpele regel: elke maand twee dates. Eén thuis en één buitenshuis. "We prikken niet per se een vaste dag. Die flexibiliteit houdt het juist leuk."
Mijn vriend en ik – ooit misschien iets té afhankelijk van elkaar, inmiddels allebei met overvolle agenda's – doen eigenlijk hetzelfde. Aan het begin van iedere week lopen we onze agenda's door en kijken we wanneer er ruimte is voor een avond samen koken, een drankje in de kroeg of gewoon een dag zonder plannen. Is een week te druk? Dan zorgen we ervoor dat we de week erna bewust tijd voor elkaar vrijmaken.
En soms zit verbinding juist in de kleinste momenten. Na een drukke week vol sociale afspraken nemen Tamuka en Jamie elke avond vijftien minuten om ongestoord te knuffelen. "Gewoon even samen zijn, zonder afleiding," zegt ze. "En natuurlijk elkaar TikToks sturen terwijl we naast elkaar in bed liggen."
Want laten we eerlijk zijn: memes zijn misschien wel dé liefdestaal van onze generatie.
(Namen zijn veranderd)
Brit Dawson is Cosmopolitan UK’s Sex & Relationships Editor. Her work mostly delves into sexual subcultures, sex work, women’s rights, and sex and relationships, exploring how each intersects with technology, politics, and culture. Formerly a staff writer at Dazed and MEL Magazine, she’s written for British GQ, The Face, Slate, and more. She’s also interested in drugs, youth and pop culture, and books – so all the good stuff. Find Brit on Instagram, X, and LinkedIn.
