Midden in alle hype rond The Devil Wears Prada 2 kan het internet maar niet ophouden over millennial-koningin Anne Hathaway. Vergeet de verhaallijn van de film: mijn aandacht (en die van een groot deel van het internet) gaat volledig uit naar Anne's ogenschijnlijke vampierstatus. Ze lijkt namelijk geen dag ouder te zijn geworden sinds The Devil Wears Prada twintig jaar geleden voor het eerst uitkwam.
Waarom ziet iedereen er tegenwoordig jonger uit dan hun leeftijd?
En Anne is niet de enige. Een groeiend aantal A-list celebrities lijkt achteruit te verouderen – of simpelweg helemaal niet ouder te worden. De porieloze Margot Robbie (35) speelde onlangs de tienerversie van Cathy in Wuthering Heights. En dan is er nog Kris Jenner (70), die er sommige dagen uitziet alsof ze Kim Kardashians zus zou kunnen zijn.
Deze illusie maakt deel uit van een bredere culturele verschuiving rondom ouder worden, die speels wordt omschreven als age blindness. Die term, bedacht door TikTok-gebruikers, verwijst naar het feit dat het steeds moeilijker wordt om iemands biologische leeftijd in te schatten. In een cultuur waarin filters, skincare en cosmetische behandelingen breed toegankelijk zijn, zijn de uiterlijke kenmerken die vroeger verraadden dat iemand in de dertig, veertig of ouder was vrijwel verdwenen. Het resultaat is een soort collectieve leeftijdsdysmorfie, waarbij niemand nog precies weet hoe een bepaalde leeftijd eruit zou moeten zien – inclusief zijzelf.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Hollywood speelt een belangrijke rol in het versterken van dit fenomeen. Plastische chirurgie en cosmetische behandelingen worden genormaliseerd, terwijl flatterende camerahoeken, perfecte belichting en nabewerking standaard zijn geworden. Beelden van celebrities die objectief jonger lijken dan hun werkelijke leeftijd, gecombineerd met zorgvuldig gecureerde socialmediafeeds, hebben de vraag naar zowel chirurgische als niet-chirurgische cosmetische ingrepen flink aangewakkerd. En die vraag blijft jaar na jaar groeien.
Age blindness
"Age blindness is een positieve feedbackloop", zegt Michael J. Stein, MD, plastisch chirurg uit New York. "Er is steeds minder acceptatie voor ouder worden, waardoor meer mensen plastische chirurgie ondergaan. En doordat steeds meer mensen er jonger uitzien, voelen anderen druk om eruit te zien zoals zij denken dat de nieuwe norm voor hun leeftijd is."
Daar komt nog bij dat het moment waarop mensen beginnen met dit soort onderhoudsbehandelingen steeds minder voorspelbaar is. Veel mensen kiezen tegenwoordig al voor behandelingen als baby Botox of mini-facelifts voordat de eerste zichtbare lijntjes of verslapping überhaupt verschijnen.
En dan zijn er nog de zorgvuldig opgebouwde persoonlijke merken die influencers dagelijks op onze feeds presenteren. Ik kan toch niet de enige zijn van wie het algoritme vol staat met GRWM-video's (Get Ready With Me), vastgelegde cosmetische behandelingen, Pilates-work-outs en shopsessies? Content die voortdurend onderhoud normaliseert en de schoonheidsstandaard steeds verder omhoogschroeft, waardoor het steeds moeilijker voelt om bij te blijven. Met iedere behandeling of ingreep zien we er niet alleen jonger uit, maar bewegen we ook steeds meer richting hetzelfde schoonheidsideaal.
Selfcare-routines en looksmaxxing
Daarbovenop komt onze collectieve obsessie met skincare. Van uitgebreide selfcare-routines tot trends als looksmaxxing en alle afgeleiden daarvan: de manier waarop we tegenwoordig voor onze huid en ons lichaam zorgen weerspiegelt wat Shereen Teymour, MD, dermatoloog in New York, skin literacy noemt. En dat speelt zonder twijfel een grote rol in onze collectieve age blindness.
Veel van ons begrijpen tegenwoordig begrippen als collageenverlies, uv-schade, pigmentatie en ontstekingen op een manier die eerdere generaties simpelweg niet deden.
"Millennials waren de eerste generatie die preventieve esthetische behandelingen normaliseerde: dagelijks SPF gebruiken, retinoïden op recept in onze twintiger jaren, neuromodulatoren voordat diepe rimpels ontstaan en energiegebaseerde behandelingen om collageenproductie te ondersteunen. Dus wanneer mensen zeggen: 'Je ziet er helemaal niet uit als 35', bedoelen ze vaak eigenlijk: 'Je ziet er niet uit zoals 35 er vroeger uitzag'", zegt Dr. Teymour.
Volgens haar is het vooral de verbeterde huidkwaliteit die dat effect van "jaren jonger lijken" creëert en zo bijdraagt aan het idee van age blindness.
Cosmetica heeft een hoge prijs
Die millennial-obsessie met esthetiek heeft overigens een prijs – letterlijk én figuurlijk. Millennials geven meer geld uit aan beautyproducten en cosmetische behandelingen dan welke andere leeftijdsgroep dan ook, en 40 procent zegt achteraf spijt te hebben van te hoge uitgaven aan cosmetica.
Wanneer ik met vrienden praat, geeft bijna iedereen toe in meer of mindere mate maatschappelijke druk te voelen om anti-agingproducten te gebruiken en behandelingen als fillers en Botox te ondergaan.
Voeg daar de levensmijlpalen aan toe die we traditioneel associëren met ouder worden. Eind twintig en in de dertig horen volgens het klassieke plaatje zaken als carrièrestabiliteit, trouwen, kinderen krijgen, een huis kopen en "settelen". Maar wanneer die mijlpalen niet volgens die verwachte tijdlijn plaatsvinden – door omstandigheden of uit eigen keuze – krijgt je psyche mogelijk niet dezelfde signalen die vroeger verbonden waren aan ouder worden. Ook dat draagt bij aan age blindness.
"Het probleem is dat je lichaam en de kalender gewoon doorgaan, zelfs als die mijlpalen uitblijven", zegt neuropsycholoog Sanam Hafeez, MD. "En precies in die ruimte – tussen hoe oud of jong je je voelt en hoe oud je daadwerkelijk bent – ontstaat age blindness of leeftijdsdysmorfie. Niet als een waanbeeld, maar als een objectief verwarrend verschil dat je brein probeert te begrijpen."
Zoals het bekende gezegde luidt: jeugd wordt verspild aan de jeugd. Is er dan eigenlijk iets mis mee als we onszelf jonger vinden lijken en voelen dan onze biologische leeftijd?
Volgens Dr. Stein kunnen veranderingen aan je uiterlijk juist positieve effecten hebben. Ze kunnen het zelfvertrouwen vergroten, angst en depressieve gevoelens verminderen, sociale interactie stimuleren en zelfs aanzetten tot meer lichaamsbeweging. Die veranderingen in levensstijl kunnen vervolgens zowel je gezondheid als je uiterlijk positief beïnvloeden en in zekere zin "de klok terugdraaien".
Mentale gezondheid prioriteren
Toch is juist dat idee van "de klok terugdraaien" inherent leeftijdsdiscriminerend. Volgens experts zou het doel niet moeten zijn om leeftijd uit te wissen, maar om zo goed mogelijk ouder te worden.
"Gezonde huid op je veertigste ziet er anders uit dan gezonde huid op je vijfentwintigste, en dat is helemaal oké", zegt Dr. Teymour. "Als iemand zich energiek voelt en tevreden is met hoe die eruitziet, dan is dat zelfvertrouwen waardevol."
De sleutel ligt volgens haar in het behouden van perspectief en het even belangrijk maken van mentale gezondheid als cosmetische doelen.
"De gezondste manier om hiernaar te kijken is niet: 'Leeftijd doet er niet toe', want dat doet het wel – het vormt wie je bent", zegt Dr. Hafeez. "De gezondste gedachte is: 'Mijn leeftijd bepaalt niet wie ik mag zijn.' Daar zit een groot verschil tussen. Leren leven met dat onderscheid – je ervaringen erkennen zonder gevangen te raken in een getal – is een van de belangrijkste psychologische processen die iemand kan doormaken."
Ouder worden is onvermijdelijk, maar hoe we het ervaren en waarnemen verandert voortdurend.
"Die ontwikkeling is op zichzelf niet negatief", besluit Dr. Teymour. "Maar ze moet wel gebaseerd blijven op wetenschap, balans en zelfbewustzijn."
