Mannen zijn drie keer meer geneigd om chatbots om liefdesadvies te vragen dan vrouwen. Maar wat geven we eigenlijk uit handen wanneer we onze meest intieme vragen aan AI overlaten? Experts lijken zich in ieder geval zorgen te maken over het feit dat mannen ChatGPT (of Claude) als relatietherapeut gebruiken.
'Should I contact my ex?'
Robert* kreeg haar maar niet uit zijn hoofd. Het was maanden geleden dat de 27-jarige designer en zijn ex-vriendin op goede voet uit elkaar waren gegaan. Zij voelde zich verstikt door monogamie, terwijl hij juist anxiety kreeg van het idee om hun relatie te openen.
Terwijl Robert bleef twijfelen of hij haar opnieuw moest appen, realiseerde hij zich dat hij advies nodig had. Maar: “het is niet iets wat je even in de groepschat gooit,” vertelt hij. Er zat ook schaamte bij – hij wist dat zijn vrienden waarschijnlijk zouden zeggen dat hij het vooral niet moest doen.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Dus besloot hij het anders aan te pakken. Hij opende ChatGPT en typte: should I contact my ex?
Waarom mannen vaker naar AI stappen
Sinds ChatGPT in 2022 werd gelanceerd, is de chatbot basically overal ons leven binnengeslopen. Volgens cijfers van OpenAI gebruiken inmiddels miljoenen mensen de tool dagelijks. Opvallend: mannen maken er veel vaker gebruik van dan vrouwen. En volgens datingadvies-app Meeno vragen mannen bijna drie keer zo vaak als vrouwen om relatieadvies via AI.
Dat is ergens logisch. Mannen hebben gemiddeld meer vertrouwen in generatieve AI én zoeken minder snel professionele hulp. Uit onderzoek van Independer bleek zelfs dat één op de drie mannen praten met een therapeut als taboe ziet.
Maar waarom voelt praten met een chatbot dan wél veilig?
“AI voelt als een superchille vriend”
“Ik gebruik het echt voor alles in m’n leven,” zegt Bill*, een 28-jarige politiek consultant die ChatGPT inmiddels ook inzet voor relatieproblemen. Hij probeerde eerder therapie, maar voelde zich vaak ongemakkelijk nadat hij vrienden over zijn liefdesleven had verteld.
“AI geeft me ruimte om dezelfde angsten en gedachten te herhalen zonder schaamte,” zegt hij. “Het voelt een beetje alsof je een superchille vriend hebt die altijd bij je is.”
Volgens klinisch psycholoog Sophie Mort is het ergens positief dat mannen überhaupt een plek zoeken om gevoelens te verwerken. “Thank god dat mannen ergens heengaan voor dit soort gesprekken,” zegt ze.
Mort vergelijkt het gebruik van ChatGPT soms met mindfulness: het helpt mensen om niet meteen impulsief te reageren, maar eerst stil te staan bij wat ze voelen. Ze noemt een cliënt die na een break-up de berichten van zijn ex in ChatGPT gooide om hulp te krijgen bij een rustige reactie: “Het hielp hem enorm.”
Maar AI kent geen moraliteit
Toch zijn er ook zorgen. Onderzoek van OpenAI en MIT laat zien dat intensief ChatGPT-gebruik samenhangt met hogere niveaus van eenzaamheid. Het is alleen niet duidelijk wat eerst komt: de eenzaamheid of het chatbotgebruik.
“Alles wat ons nóg meer aan onze telefoon kluistert in plaats van met echte mensen te praten, maakt me ongerust,” zegt Mort.
Daarnaast benadrukken experts dat ChatGPT geen therapeut is: “Het plukt simpelweg informatie van het internet en maakt daar iets van dat klinkt als iets wat jij wil horen,” zegt computerwetenschapper Kate Devlin. “Het herkent niet wat goede of slechte informatie is.”
Bill merkte dat zelf ook. “Zelfs als je vraagt om kritiek of feedback, krijg je het niet,” zegt hij. “Je blijft maar doorgaan over hetzelfde onderwerp.”
OpenAI erkent bovendien dat ChatGPT soms overtuigend klinkende maar feitelijk onjuiste antwoorden kan geven.
Relatieadvies zonder menselijke nuance
Volgens experts zit het grootste probleem in nuance. AI kan niet tussen de regels door lezen, non-verbale signalen oppikken of aanvoelen wanneer iemand écht niet goed in z’n vel zit.
“Generatieve AI is moreel naïef,” zegt Nigel Crook, directeur van het Institute for Ethical AI aan Oxford Brookes University. En omdat AI leert van online data, maken experts zich ook zorgen over bias, schadelijke overtuigingen en privacy. (OpenAI benadrukt dat gebruikers controle hebben over hun data en dat het bedrijf werkt aan het verminderen van bias en onjuiste informatie, maar ja.)
De kracht van echte communicatie
Psycholoog Sophie Mort ziet ondanks alle zorgen óók voordelen. “Het helpt mensen om patronen in hun gedachten en gevoelens te herkennen,” zegt ze. “Dat heeft echt een positief effect op mannen.”
Voor Robert werkte het uiteindelijk precies zo. Door aan ChatGPT uit te moeten leggen waar hij mee zat, kwam hij dichter bij zijn echte antwoord. “Ik wil vooral bevestiging en intimiteit,” realiseerde hij zich. “Maar moet dat echt van mijn ex komen?”
Generatieve AI roept nog steeds grote vragen op over privacy, betrouwbaarheid en emotionele afhankelijkheid. Maar in een tijd waarin therapie duur of moeilijk toegankelijk is, is het ergens logisch dat mensen steun zoeken waar ze die kunnen vinden.
Toch blijft één ding belangrijk: er gaat niets boven eerlijke, menselijke communicatie. Dus blijf dat oefenen met de IRL mannen in je leven – lovers, friends of situationships inbegrepen.
Dit artikel verscheen, in een uitgebreidere vorm, in een vorig issue van Cosmo. Ons nieuwste nummer bestel je hierrr:
Arielle Domb is a journalist and a photographer based in London who investigates health, sex and subculture. Her work has appeared in the New York Times, the Guardian, VICE, Vogue, Cosmopolitan and more.
