Popcultuur romantiseert graag stomende, gebrekkige relaties tot het punt waarop een gepassioneerde, maar toxic dynamiek normaal is gaan lijken voor een beïnvloedbaar publiek (zie: Babygirl of Fifty Shades). Dit soort desensitisatie kan overslaan naar het echte leven, waardoor het moeilijker wordt om te beseffen wanneer een relatie op de klippen loopt. Gelukkig hebben we allemaal iets in ons dat kan aangeven wanneer het echt tijd is om verder te gaan – als we maar wisten hoe we moesten luisteren.
Red flags die je niet moet negeren in een relatie >
Wijst je lichaam je relatie af?
Sommige van deze signalen heb je waarschijnlijk al eens in twijfel getrokken met vrienden tijdens een etentje, of misschien zag je ze in een viral Thread uit januari 2025 waarin de vraag werd gesteld: "Meiden, hoe wisten jullie dat je lichaam je ex afwees?" Ongeveer 2000 mensen renden naar de commentsectie om een reeks fysieke en mentale gezondheidssymptomen te delen die ze ervoeren in problematische relaties, waaronder misselijkheid, gistinfecties, chronische UTI's, bacteriële vaginose, gewichtsschommelingen, pijn tijdens seks, depressie, angst en meer. Natuurlijk kunnen al deze problemen worden toegeschreven aan meer dan alleen slechte relaties, maar laten we duidelijk zijn: dit is ook 100 procent echt iets wat je lichaam doet.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
"Toxic relaties kunnen leiden tot toxic lichamen," zegt psycholoog Candice Nicole Hargons, PhD, universitair hoofddocent aan de Emory University's Rollins School of Public Health. Je lichaam reageert voortdurend op je omgeving, inclusief je relaties, voegt gediplomeerd huwelijks- en gezinstherapeut Cheryl Groskopf toe. "Als je in een relatie zit die onveilig, inconsistent of emotioneel vermoeiend aanvoelt, reageert je zenuwstelsel."
Dit is precies wat Stephanie* overkwam toen ze bijna een jaar nadat ze verkering had met haar ex-vriend voor het eerst migraine kreeg. De hoofdpijn hield niet op en was bestand tegen elke remedie die ze probeerde, van voorgeschreven pijnstillers en botox tot holistische benaderingen zoals acupunctuur, reflexologie en diepe-weefselmassages. "Ik ben bij elke specialist onder de maan geweest," zegt ze. Uiteindelijk kwam er duidelijkheid tijdens therapie, een veilige plek waar ze regelmatig haar hart kon luchten over haar vriend. "Ik had pijn en mijn therapeut vroeg zich af of mijn lichaam tegen hem in opstand kwam," herinnert ze zich. Toen Stephanie single werd, nam haar migraine af.
Wat is een toxische relatie, en kan je 'm verbeteren? We vroegen het een expert >
Het lastige is dat artsen deze symptomen kunnen wegwuiven of ze aan iets anders kunnen toeschrijven – bijna alles eigenlijk – omdat zulke fysieke en emotionele symptomen door veel andere aandoeningen kunnen worden verklaard, zegt Groskopf. Artsen schrijven ze vaak toe aan 'gewoon stress' en hoewel ze geen ongelijk hebben, is de bron van die stress ook belangrijk. "Als een relatie non-stop stress veroorzaakt, is je zenuwstelsel altijd overgeactiveerd," zegt Groskopf. "Je lichaam ziet de relatie als een bedreiging, zelfs als je er niet bewust zo over denkt. Als de symptomen verbeteren als je alleen bent, in de buurt van ondersteunende mensen of na een tijdje weg van je partner, dan is dat een sterke aanwijzing dat je relatie de oorzaak is."
De problemen in je relatie hoeven niet extreem of verkeerd te zijn om dit het geval te laten zijn. Stephanie zegt dat haar relatie 'klote' was, maar niet op de manier die mensen meestal denken. "Hij kwam emotioneel niet voor me opdagen en het klikte gewoon niet tussen ons. De hoofdpijn was hoe mijn lichaam me liet weten dat hij niet zo goed was als het maar kan."
Zes maanden na de scheiding van haar nu ex-man zegt Allison* dat ze eindelijk 'weer op mezelf lijkt'. Toen ze nog getrouwd was, werd ze vaak in de steek gelaten, emotioneerde ze en werd ze in de kou gezet door het gokprobleem van haar ex. "Mijn ongelukkigheid was letterlijk van mijn gezicht af te lezen," zegt ze. Ze had constant wallen en acne en haar huid was geïrriteerd. Ze was niet aangekomen, had niets aan haar dieet veranderd of was met nieuwe medicijnen begonnen – er was geen verklaring voor... totdat het huwelijk voorbij was.
Als je dit soort symptomen ervaart, betekent dat niet dat je er meteen een eind aan moet maken, zegt Groskopf. Soms kunnen de symptomen verdwijnen nadat een stel hun zorgen heeft geuit. Andere keren kan het uitvoeren van micro-experimenten, zoals wat ruimte nemen voordat je volledig uit elkaar gaat, je ook meer inzicht geven.
Wat is een open relatie en hoe ervaren mensen hun open relatie? >
Het kan gemakkelijk zijn om jezelf te verliezen in een relatie, maar het belangrijkste wat je kunt doen is eerst en vooral jezelf leren kennen en er prioriteit aan geven. Luister naar je lichaam – het stuurt je uiteindelijk deze signalen om je veilig te houden. Veel deskundigen raden aan om een soort mindfulness praktijk te ontwikkelen, zoals ademhalingsoefeningen of regelmatige therapie, voordat je een relatie aangaat, zodat je beter kunt afstemmen op de 'normale' dingen van je lichaam. Dit kan je helpen om te herkennen wanneer iemand in je leven het verstoort. "Check in met je emoties voordat je lichaam om je aandacht moet schreeuwen," zegt Groskopf.
Dat kan makkelijker gezegd dan gedaan zijn, dus het bijhouden van symptomen en gevoelens in een dagboek of in je Notities-app is een praktische en nuttige manier om patronen bij te houden. Het is ook een goede referentie voor jou en je zorgverleners. Het is ook belangrijk om te weten wanneer de symptomen optreden. Je kunt dan je basislijn bepalen en weten wat je lichaam doet en voelt als het neutraal is, opgewonden is of negatieve veranderingen ervaart, zodat je kunt werken aan een doel van algeheel welzijn, ook op romantisch gebied. Hargons: "Als je relatie gezond en gelukkig is, heb je een betere algemene gezondheid."
*Namen zijn veranderd.
