Als je nog niet wist hoe een toxic relatie eruitziet, dan heb je er waarschijnlijk een voorbij zien komen tijdens het bingen van Tell Me Lies: Grace en Stephen zijn het voorbeeld van een giftige relatie, een liefdesterm die je de afgelopen tijd veel hoort. Maar als je zelf in zo'n relatie zit, is het helemaal niet altijd zo makkelijk om een toxische relatie te herkennen, en vaak is het ook niet zo obvious als de voorbeelden die je voorgeschoteld krijgt in sommige films en series. Daarom vroegen we ons af: wat is een ongezonde of toxische relatie eigenlijk? En wat zijn de kenmerken van een toxische relatie, en kan je zo'n relatie veranderen? We vroegen het een expert.
Red flags die je niet moet negeren in een relatie >
Wat is een toxische relatie?
Een toxische relatie is geen officiële diagnose, vertelt relatietherapeut Joey Steur van Praktijk de Liefde, die ook het boek Uit je liefdesdip schreef, me, maar "je voelt het vaak wel met iedere vezel in je lijf." Ze legt uit: "Het is een relatie waarin je niet meer tot bloei komt, maar langzaam afbrokkelt. Een toxische relatie is een relatie waarin de dynamiek structureel schadelijk is voor een of beide partners. Er ontstaat een patroon van destructieve communicatie, ongelijkwaardigheid, angst, manipulatie of controle."
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Dat uit zich meestal in een relatie waarin pijn en liefde elkaar afwisselen "op een manier die verwarrend en uitputtend kan voelen." Maar, je hebt 't waarschijnlijk al eens gelezen of gehoord: die ups en downs kunnen ook verslavend voelen. Joey: "Je blijft hopen op de goede momenten, want die zijn er soms ook, maar steeds vaker overheersen spanning, strijd of stilte. Het is een relatie waarin je jezelf kwijtraakt, je gevoel van eigenwaarde langzaam afbrokkelt, en waarin stress of spanning vaker de boventoon voeren dan rust, vertrouwen of wederzijds respect."
Wat is pocketing? Dit wil je weten over dit pijnlijke datingfenomeen >
Kenmerken van een toxische relatie
Een toxische relatie kan je herkennen aan subtiele signalen, legt Joey uit. Ze somt op:
- Je voelt je steeds vaker uitgeput.
- Je bent gespannen.
- Je voelt je klein(er).
- Je twijfelt aan jezelf en kan je afvragen of je overdrijft.
- Je probeert harder je best te doen om de sfeer goed te houden/de ander te begrijpen/pijnlijke opmerkingen te verzachten.
- Je loopt op eieren.
- Je voelt je emotioneel afhankelijk.
- Je grenzen vervagen.
- Je zelfvertrouwen brokkelt af – in de relatie én als je in je eentje bent.
Ze voegt toe: "En toch... blijf je. Want je houdt van die ander. Of van wie die ander kan zijn als het even goed gaat. Emotionele manipulatie, constante kritiek of jaloezie zijn signalen om serieus te nemen. Wat het ingewikkeld maakt, is dat er soms ook liefdevolle momenten zijn, die het extra verwarrend maken."
Love bombing: alles over deze scary datingtrend >
Kan een toxische relatie veranderen?
Denk je nu: oef... eigenlijk voelde ik het al in al die vezels, maar ook ik zit in een toxische relatie? Dan vraag je je misschien af of je zo'n ongezonde relatie kan veranderen, of dat een break-up de enige oplossing is. Joey zegt dat het wel mogelijk is om een toxic relatie te veranderen, maar dat het zeker niet altijd lukt. Je moet sowieso allebei willen, zegt ze: "Beide partners moeten hun patronen willen en durven aankijken."
Joey: "Het vraagt lef, zelfinzicht, en vaak professionele hulp. Maar soms is blijven veiliger voor de relatie dan voor jou. Dan is loslaten geen opgeven. Je hoeft niet te wachten tot het nóg slechter gaat. Je mag kiezen voor rust. Voor jezelf. Soms is de meest liefdevolle keuze die je kunt maken, de keuze om eruit te stappen. Niet uit woede, maar uit zelfbescherming en om het destructieve patroon te doorbreken."
