Lezen is hot en bij Cosmo geven we 't voortaan een vaste plek. In Cosmo's Bookshelf praten we elke twee weken met BookTokkers, leesliefhebbers en all cool people that read. Ze vertellen wat ze nú lezen, wat compleet overrated is en wat je asap op je TBR (to be read-lijst) moet zetten. Ons nieuwste main character is de Vlaamse auteur Ibe Rossel (27), die recent haar boek Bloedspiegel heeft uitgebracht.
Trigger warning: in deze editie van Cosmo's Bookshelf bespreken we (seksueel) geweld. Vind je het moeilijk om daarover te lezen? Klik het artikel dan weg. En wil je met iemand (anoniem) praten over dit onderwerp, dan kan je bellen of chatten met experts van Centrum Seksueel Geweld.
Cosmo's Bookshelf met Ibe Rossel
Wat is je allereerste herinnering aan lezen?
"Mijn ouders waren allebei grote lezers en als kind vond ik dat heel fascinerend. Als ik hun aandacht wilde of met ze wilde praten, dan stond daar vaak een boek tussen. Ik herinner me dat ik als klein kind zelfs de bladwijzers tussen hun boeken uithaalde. Het was een soort oorlog: ik versus de literatuur. Door die fascinatie ben ik zelf begonnen met lezen – ik nam altijd overal een boek mee naartoe. Het boek dat me het meest bijgebleven is uit die tijd, is Kinderen van Bolderburen van Astrid Lindgren."
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Welk holy grail-boek zal je altijd blijven aanraden?
"Ik heb een grote passie voor 'vergeten' vrouwelijke schrijvers uit de tweede helft van de twintigste eeuw. We praten vaak over de mannen uit die periode, terwijl de vrouwen klein werden gemaakt omdat ze schreven over thema's als onbeantwoorde liefde of verlangen. Een boek dat ik recent heel mooi vind, is Geheime liefde van Laurie Langenbach."
"Verder raad ik altijd twee boeken aan: één fictie en één non-fictie. De eerste is Middelmarch van George Eliot. Het boek is grappig, filosofisch, satirisch en klassiek tegelijk – ik beschrijf het altijd als een borrelplank van een boek: er zit voor iedereen iets in. Het tweede boek is Een verlangen naar ontroostbaarheid van Patricia de Martelaere. Zij is in staat om diepe filosofische inzichten op een toegankelijke manier te brengen, zonder dat het plat wordt."
Wat was de inspiratiebron voor je eigen nieuwe boek, Bloedspiegel?
"Ik heb al sinds kleins af aan een fascinatie voor conflicten tussen broers. Dat begon toen mijn vader me vertelde over de ruzie tussen de gebroeders Dassler. In 1924 richtten zij samen een schoenfabriek op. Ze kregen later zo'n groot conflict dat ze de fabriek splitsten, waarna de één Puma oprichtte en de ander adidas. Als kind vond ik dat mindblowing."
"Steeds vaker kwam ik verhalen over broederlijk geweld tegen en ik vond dat zo vreemd. Ik ben de oudste van drie meisjes en ik had zelf ook wel eens ruzie met mijn zussen, maar vijf minuten later zaten we dan elkaars haar weer te kammen. De lijst groeide en samen met mijn uitgever besloot ik er een boek aan te wijden. Het broederlijke geweld werd een kapstok waaraan ik andere thema's kon hangen zoals macht, geweld, gender en verlangen."
Wil je iets delen over jouw eigen ervaring met mannelijk geweld?
"Ik had voor het schrijven van mijn boek zelf een grote angst voor mannen, door een traumatische ervaring waarbij ik extreem ontmenselijkt werd. Ik werd gezien als vrouw en niet als mens. Ik heb best lastige jaren gehad en had last van posttraumatische stress. Als tegenreactie op het geweld begon ik mannen zelf ook te ontmenselijken. Ik had echt een 'ik haat alle mannen'-houding en zag hen niet meer als mensen met een rijke, innerlijke wereld of met gevoelens. Dat hielp me om me minder kwetsbaar te voelen, maar tijdens het schrijven besefte ik dat ik eigenlijk exact hetzelfde deed."
Hoe was het schrijfproces van Bloedspiegel?
"Met Bloedspiegel besloot ik voor het eerst iets te schrijven over mijn ervaring met mannelijk geweld – iets waar ik jarenlang niet over heb gesproken. Dat was een enorme stap. Mijn initiële plan was om het verschil tussen broederschap en zusterschap zoals ik dat ken uit te werken, maar dat voelde niet goed. Zeker met de absurde polarisatie die er nu is tussen man en vrouw. Daardoor heb ik heel lang over het schrijven van dit boek gedaan. Mensen zeggen dat het leest als een trein, maar het schreef absoluut niet als een trein."
Begrijp ik goed dat je wereldbeeld is veranderd door dit boek?
"Paradoxaal genoeg ben ik door het schrijven van dit boek, de broers beter gaan begrijpen. Mannen lijden net zo goed onder het patriarchaat en zijn er ook slachtoffer van. Die omslag was confronterend en ik trok mijn eigen feminisme in twijfel. Zelfs nu denk ik: ben ik een slechte feminist? Ik ben absoluut feminist, maar ik denk dat de volgende feministische golf ook over mannelijkheid moet gaan."
"We hebben veel gewerkt aan het loslaten van een traditioneel beeld van vrouwelijkheid, maar als het gaat om mannelijkheid, is er nog steeds een ongelofelijk strak stramien van wat een hetero man mag en kan zijn. Daarbij wil ik wel zeggen: die last moet niet op ons als vrouwen vallen. Het is niet onze taak, maar we kunnen ons er wel bewust van zijn."
Waar hoop je dat lezers na dit boek vaker over na gaan denken?
"In het boek staat een passage waarbij ik onder een fresco stond in een museum. Plots besefte ik me dat het de Sabijnse maagdenroof was – een mythische massa-ontvoering en groepsverkrachting. In eerste instantie keek ik ernaar en dacht ik: 'oh, een mooie fresco.' Eigenlijk is dat heel raar. We vinden het normaal om vrouwen in pijn te zien en verkrachtingsscènes worden in series zelfs gebruikt als plotpunt. Ik hoop dat mensen twee keer gaan kijken naar dingen die normaal lijken."
Hoe kijk je nu terug op de angst waarmee je het boek begon te schrijven?
"Bij seksueel geweld hoef je maar één keer iets mee te maken, maar die angst blijft. Als je één keer wordt lastiggevallen op straat, neem je dat gevoel van onveiligheid alle keren erna met je mee. Die angst is net zo reëel, ook als er op dat moment niets gebeurt. Daar gaan we massaal aan voorbij. Het is een last die je lange tijd met je meedraagt. Inmiddels heb ik mijn angst afgebakend en is de woede die ik voelde over wat mij is aangedaan, omgezet in iets productievers."
Alyssia van Asperen Vervenne schrijft als freelance digital editor over alles wat haar (en jou!) elke dag bezighoudt. Van viral beautyproducten tot de laatste social trends – ze is er het liefst als allereerste bij. Al duikt ze nét zo graag in loeiserieuze onderwerpen, zoals mentale gezondheid en vrouwenrechten. Voor al dat schrijven moet ze natuurlijk een hoop inspiratie opdoen. Buiten business hours vind je haar dan ook bij pilates, in Haarlemse koffietentjes (tips nodig, anyone?) of achter een enorme borrelplank in haar eigen keuken. En, om zeker niet te vergeten, haar grootste topsport: het afstruinen van vintage- en kringloopwinkels.
