Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Plan International.
Eind april deelde Julia Horsten een kwetsbare video op TikTok, direct nadat ze lastig was gevallen op straat. In tranen vertelde ze hoe een man haar tijdens een kleine wandeling naar huis probeerde vast te grijpen. Gelukkig waren er omstanders in de buurt, die op dat moment voor haar opkwamen. Julia's video gaat instantly viral en de commentsectie staat vol vrouwen met een vergelijkbare ervaring.
Na het voorval maakte boyfriend Stan Molemaker óók een video, waarin hij mannen opriep om op elkaars vriendin te letten. Cosmo belt het koppel om bij ze in te checken – hoe kijken ze nu terug op de video's en wat kunnen we vandaag nog doen tegen straatintimidatie? Let's go.
De tekst gaat verder onder de video.
Extra veiligheidsmaatregelen
We zijn inmiddels een maand verder, maar de straatintimidatie waar Julia mee te maken kreeg, zit nog vers in haar hoofd. "Ik draag het nog steeds met me mee. Als ik op straat loop, merk ik dat ik nog steeds extra voorzichtig ben of om me heen kijk. Daarnaast neem ik maatregelen om me veiliger te voelen: ik loop 's avonds nooit met muziek, check via weerspiegelingen van ramen of ik achtervolgd word en ik heb een soort legale pepperspray aan mijn sleutelbos. Voel ik me niet veilig, dan houd ik die in mijn hand. Dan heb ik het gevoel dat ik mezelf kan weren," deelt Julia.
Verder vindt ze het altijd fijn om iemand te bellen, maar vult ze aan: "Dat deed ik die avond ook, alleen werkte het niet. Dat maakte me destijds ook zo verdrietig."
'Wat zit ik daar nou te janken?'
Direct toen ze thuiskwam, besloot Julia haar ervaring online te delen. "Toen ik de video had geplaatst, had ik daar een dag later eigenlijk een beetje spijt van. Ik dacht: wat zit ik daar nou te janken? En: is het niet super dom dat ik dit heb gedaan? Ook al wist ik dat ik er iets over wilde delen, voelde ik schaamte. Alsof ik me aanstelde – dat ga je jezelf als vrouw vaak aanpraten. Ik wil niet doen alsof mij iets is overkomen dat zoveel aandacht verdient, terwijl ik weet dat er nog honderd andere vrouwen zijn bij wie dit dagelijks gebeurt."
Toen ze de reacties op haar video zag, besefte Julia dat het écht nodig was. "Veel vrouwen herkenden zich erin en voelden hetzelfde onrecht als ik. Er waren ook veel mannen die lief reageerden en beseften dat ze verschil konden maken. Wat ik lastiger vond, was dat sommige mannen de video gingen gebruiken om hun eigen vooroordelen te bevestigen. Geweld tegen vrouwen interesseert ze pas als ze het kunnen gebruiken."
Gevoel van machteloosheid
De avond dat Julia werd lastiggevallen, was Stan niet thuis. Hij vertelt dat hij op dat moment veel "onmacht" voelde, omdat hij "haar niet kon helpen". Verder deelt Stan: "Ik kan niet begrijpen dat ze niet op een normale tijd kan rondlopen in dit land. Dat kan me echt heel boos maken."
Hij besloot spontaan om een video te publiceren, waarin hij mannen opriep om beter op vrouwen te letten op straat. Stan:"Ik dacht gelijk: hoe kunnen we dit oplossen? Voor mij is de oplossing dat je uitkijkt voor elkaars vriendin. Elkaar helpen als man, maar ook vrouwen helpen door ervoor te zorgen dat ze veilig zijn. Samen creëer je dan een betere sociale controle en een communitygevoel."
Het aanspreken van andere mannen of vrienden op hun gedrag, is nog niet de standaard, vindt Stan. Hij legt uit: "Mannen in veel vriendengroepen durven niets te zeggen, omdat er een bepaalde hiërarchie in de groep kan heersen. Ze worden al gauw gezien als iemand die overdreven reageert en vallen buiten de boot."
De tekst gaat verder onder de video.
'Veel mannen nemen het persoonlijk'
De reacties op zijn video waren grotendeels positief, maar hij merkte ook dat mannen het moeilijk vinden om te horen dat het probleem bij hen ligt. "Veel mannen nemen dit persoonlijk, terwijl ik denk: ik voel me niet aangesproken. Ik heb normen en waarden en ik voel me niet aangevallen als iemand zegt dat mannen het probleem zijn. Ik wéét dat ik niet die man ben," vertelt Stan.
Door Julia's ervaring met straatintimidatie, is hij zich ook bewuster van de veiligheid van vrouwen op straat. Stan: "In weekenden kijk ik vaker om me heen, zeker als ik door de stad fiets. Daarnaast heb ik veel gesprekken gehad met mannen over de situatie waar Juul, maar ook veel andere vrouwen mee te maken krijgen. Zij zijn zich daardoor ook bewuster van hoe ze kunnen bijdragen aan veiligheid op straat."
Mannen en vrouwen zijn anders gewired
Veel mannen zijn zich nog niet bewust dat veiligheid op straat niet standaard is – dat hebben ook Julia en Stan gemerkt. Julia vertelt dat ze een keer niet lekker in haar vel zat, waarop hij haar adviseerde een rondje te lopen met een podcast op. "Toen dacht ik: het zou nooit in mij opkomen om 's avonds of 's nachts alleen een rondje te wandelen. Dat zit zó niet in mijn brein. We zijn totaal anders gewired," vertelt Julia. "We hebben daar toen een heel goed gesprek over gehad. Hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat het bizar is dat de helft van de samenleving zich niet veilig voelt om over straat te lopen. Het raakt me."
Alyssia van Asperen Vervenne schrijft als freelance digital editor over alles wat haar (en jou!) elke dag bezighoudt. Van viral beautyproducten tot de laatste social trends – ze is er het liefst als allereerste bij. Al duikt ze nét zo graag in loeiserieuze onderwerpen, zoals mentale gezondheid en vrouwenrechten. Voor al dat schrijven moet ze natuurlijk een hoop inspiratie opdoen. Buiten business hours vind je haar dan ook bij pilates, in Haarlemse koffietentjes (tips nodig, anyone?) of achter een enorme borrelplank in haar eigen keuken. En, om zeker niet te vergeten, haar grootste topsport: het afstruinen van vintage- en kringloopwinkels.