Je wekker gaat af, je doet je ogen open en... je bent nog steeds hartstikke moe. Gááp. Hoe kun je na ruim acht uur slaap nog steeds zo'n moeite hebben met opstaan? Nou, de kans is groot dat je nacht vooral bestond uit junk sleep. Een soort slaap waarbij je niet genoeg uitrust en 's ochtends dus eindeloos wil blijven snoozen. Herkenbaar? Dan hebben we een paar handige tips voor je.
Kan wandelen je écht fit houden? We vroegen experts om antwoorden >
Hier komt de term junk sleep vandaan
Er zijn natuurlijk dagen waarop je niet bepaald uit bed springt. Misschien omdat je pas laat op één oor ging, een glas (of drie) alcohol hebt gedronken of omdat het in de zomer hartstikke warm is in je kamer. Makes sense. Maar merk je dat je structureel moeite hebt met opstaan, terwijl je wel genoeg uren slaap achter de rug hebt? Dan noemen we dat junk sleep.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Dit type slaap heeft z'n naam te danken aan de vergelijking met junk food. Het geeft de illusie dat je uitrust en oplaadt – of zoals bij junk food voedingsstoffen binnenkrijgt – terwijl je er eigenlijk weinig aan hebt. Sterker nog: op de lange termijn kan het gezondheidsproblemen veroorzaken.
Nieuwe studie toont aan hoe je met minder trainen meer resultaat ziet >
Hoe weet je of je last hebt van junk sleep?
Experts vertellen aan Huffpost dat je dit herkent aan dat je je mentaal én fysiek niet goed voelt. Naast dat je simpelweg moe bent, kun je ook sneller ziek worden of last hebben van darmproblemen. Een ander belangrijk signaal: je hebt meer honger, doordat een slaapgebrek zorgt voor hogere levels van het 'hongerhormoon'. Op mentaal gebied kun je je angstig of prikkelbaar voelen en snel afgeleid raken.
Hoeveel gram suiker is eigenlijk veilig om per week te eten? >
Junk sleep: dit zijn mogelijke oorzaken
Heel eerlijk? Junk sleep wordt deels(!) veroorzaakt door gewoontes die niet bepaald goed voor je zijn. Het is misschien confronterend, sorry not sorry, maar we zetten ze voor je onder elkaar.
- Je spendeert te veel tijd achter een beeldscherm. Onderzoek laat zien dat elk uur dat je overdag doorbrengt met je scherm, je nachtrust verkort met een half uur. Met name 's avonds laat studeren en films kijken zijn boosdoeners.
- Er is te veel omgevingsgeluid in je slaapkamer. Volgens het RIVM verstoort geluid de herstelfunctie van slaap. Je lichaam reageert namelijk automatisch op prikkels uit de omgeving.
- Je drinkt alcohol voordat je gaat slapen. Dat zogeheten 'slaapmutsje' waar mensen bij zweren, is helemaal niet goed voor de kwaliteit van je slaap. Deze is namelijk oppervlakkig en onrustig, volgens het Trimbos Instituut.
- Je hebt geen vast slaapritme. Thuisarts schrijft dat je slechter slaapt, wanneer je niet op regelmatige tijden naar bed gaat of te weinig daglicht ziet. Je lichaam maakt dan niet genoeg melatonine aan voor een goede nachtrust.
Kleine dingen die je onnodig ongelukkig maken >
Tips voor een betere nachtrust
Met deze oorzaken in gedachten, weet je eigenlijk direct wat je te doen staat. Het is belangrijk dat je op regelmatige tijden naar bed gaat en opstaat, en dat je je omgeving zo 'slaapvriendelijk' mogelijk maakt. Zorg er dus voor dat je geen televisie, laptop of telefoon in de buurt hebt, dat je een glas alcohol verwisselt voor een kop thee en oordoppen in doet. Het is even een struggle, maar de hoeveelheid energie die je ervoor terugkrijgt is het helemaal waard.
