De afgelopen tijd ben ik een slechte vriendin geweest. Ik heb meer openstaande WhatsApps en DM's dan ik kan tellen, en ik beantwoord ze steevast met: 'sorry, ik had zo'n drukke week maar ik ben weer back!'. Oh, en datumprikkers? Die vermijd ik inmiddels vakkundig. Twee maanden van tevoren plannen dat we een uur koffie gaan drinken?! Ugh.
Sinds ik uit de schoolbanken ben en van 9-tot-5 op een bureaustoel zit, zijn m'n vriendschappen enorm veranderd. In plaats van spontane avonturen en meerdaagse hang-outs, zijn korte en efficiënte afspraken ineens de norm. Ik kwam erachter dat dat een naam heeft: catch-up culture. En ik ga eens diep in dat fenomeen duiken.
Wat is catch-up culture?
Laat ik vooropstellen dat ik de allerliefste vriendinnen op aarde heb – ik kan letterlijk altijd bij ze terecht. Maar ondanks dat we allemaal op maximaal een uur reizen van elkaar afwonen, zie ik ze niet wekelijks. Sommigen zelfs niet maandelijks. Een enorm contrast met school of bij een bijbaan, waar ik vriendinnen minimaal drie dagen in de week zag. Dat vind ik soms best moeilijk.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Wanneer we elkaar zien, zijn we vooral aan het inhalen wat we van elkaar gemist hebben, in plaats van samen iets nieuws mee te maken. En dat heeft een naam: catch-up culture – een term die ik overigens tegenkwam bij Dazed. Het Engelse platform omschrijft het fenomeen als een modern hamsterwiel waarin je je leven blijft recappen aan vrienden, in plaats van samen te leven en te groeien.
Hoe onze prioriteiten in een instant veranderen
De term catch-up culture heeft online een enorme opmars gemaakt en ook toen ik dit stuk pitchte in onze ochtendvergadering, knikte vrijwel de hele Cosmo-redactie instemmend. Het is lastig om te pinpointen – en al helemaal om wetenschappelijk bewijs te vinden over – op welk moment onze vriendschappen veranderen. Maar wat mij betreft klinkt het als een tale as old as time. Als volwassene verschuift de focus naar onze partner, carrière, familie en gezondheid, en ineens komen we uren tekort in een dag. Het eerste wat dan moet wijken? Vriendschap.
Dat wil ik ook niet volledig bestempelen als slecht. Want dat er zoveel dingen zijn waar we om kúnnen geven, vind ik geweldig om te zien en te ervaren. Maar waar ik lost raak, is waarom we onze vrienden letterlijk en figuurlijk niet meenemen in ons volwassen leven.
Draagt catch-up culture bij aan ons gevoel van eenzaamheid?
Volgens onderzoek voelt ongeveer de helft (46,2 procent) van de volwassen Nederlanders zich eenzaam. Zoomen we in op mensen tussen de 16 tot en met 25 jaar, dan geldt dit voor 23 procent. Dat komt deels door genen, schrijven onderzoekers, maar vooral door een beperkt sociaal netwerk. En ik kan niet anders dan me afvragen of dit in ieder geval voor een deel voortkomt uit het feit dat onze vriendschappen steeds oppervlakkiger worden.
Want hoe sterk is je vriendschap nog, als je pas na drie maanden tijd hebt voor elkaar? En dan óók naar huis moet tegen de tijd dat je bijgepraat bent, in plaats van een fatsoenlijk gesprek te voeren. Het geeft niet echt het gevoel van verbinding waar we massaal naar op zoek zijn.
Hoe ik m'n vriendschappen weer leven in ga blazen
Toen ik onlangs spontaan met m'n twee beste vriendinnen afsprak (ja, dat kan gewoon!), kwamen we eigenlijk heel natuurlijk op dit gespreksonderwerp terecht. We beloofden elkaar vaker last-minute te bellen om over de markt te struinen of kringloopwinkels binnen te lopen. En hoewel het in de praktijk nog best moeilijk is om dat ook te dóen, is dat naar mijn mening wel hoe we catch-up culture kunnen doorbreken. Niet meer alleen aan vrienden vertellen over je leven, maar het écht samen leven.
Oké, als je kinderen hebt of ver weg woont, kan een catch-up friendship super waardevol zijn. Er zijn dus zeker uitzonderingen. Maar zolang dat allebei niet het geval is: bel me alsjeblieft op voor een spontaan avontuur of om juist een avond op de bank te rotten. Stuur je me een datumprikker voor over twee maanden, dan heb ik daar nog even geen tijd voor.
Meer weten over catch-up culture? Hieronder vind je een paar video's die me inspireerden om dit artikel te schrijven.
