Online vrouwenhaat klinkt zelden als kant-en-klare misogynie. Vaak herken je het pas als het groot en grof is: een scheldwoord, een bedreiging, een opmerking waarvan iedereen meteen ziet dat ’ie fout is. Maar meestal komt de haat veel beter aangekleed binnen: als een grapje, als een observatie, als ‘je mag ook niks meer zeggen’. Alsof het over taal gaat, of smaak, of esthetiek, terwijl het in werkelijkheid vaak over iets heel anders gaat: een vrouw die zichtbaar is.
Afkeer wordt vaak verpakt als iets luchtigs
We zien het voortdurend bij vrouwen als Selma Omari en Jade Anna. Dan gaan de comments zogenaamd over pilates, over een Engels woord midden in een zin, over een outfit, uitstraling of toon. Alsof het internet plotseling is benoemd tot toezichthouder van vrouwelijk gedrag. Maar bijna nooit gaat het daar écht om. Het gaat erom dat een vrouw zich laat zien en zich uitspreekt zonder eerst toestemming te vragen. Dat ze aanwezig is zonder zich kleiner te maken. En daar kunnen we, aan alle online haatcomments te zien, nog altijd opvallend slecht tegen.
Wat me steeds weer opvalt, is hoe vaak die afkeer wordt verpakt als iets luchtigs. Alsof vrouwenhaat minder erg is wanneer het met een knipoog wordt gebracht. Alsof vernedering ineens onschuldig wordt zodra iemand er ‘haha’ achter zet. Maar veel van die opmerkingen zijn helemaal niet onschuldig; ze zijn corrigerend. Ze willen een vrouw terugduwen in iets wat beter te verdragen is: minder luid, minder zichtbaar, minder zeker van zichzelf. Geen explosie, maar een constante druppel.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
En blijkbaar verandert er als je ouder wordt minder dan je zou hopen. Toen ik in november met Cosmopolitan dé magazine-award van Nederland had gewonnen, dacht ik heel even dat het gesprek zou gaan over de prijs. Over drie jaar keihard werken. Over iets wat ik had opgebouwd en bereikt. In plaats daarvan ging het over hoeveel filler en botox ik zogenaamd had gebruikt op foto’s van die avond. Niet over de award. Over mijn gezicht.
Misschien is dat wel de kern van dit alles: dat een vrouw iets kan winnen, maken, opbouwen of bereiken, en dat het verhaal alsnog wordt teruggebracht tot haar uiterlijk of gedrag. Alsof succes bij vrouwen nooit helemaal op eigen benen mag staan.
Ik wil niet dat de meiden in mijn team dit lezen
Voor vrouwen van kleur wordt die haat vaak nog venijniger en specifieker. Ook in ons eigen commentgedeelte op TikTok zie ik hoe snel kritiek op vrouwen kan kantelen in iets dat over huidskleur gaat. En hoe snel iemand vervolgens niet alleen wordt bekritiseerd, maar in een villain-narratief wordt geduwd: boos, agressief, lastig, te veel. Terwijl het gedrag vaak hetzelfde is, maar de interpretatie verschilt.
Mijn eerste reflex is dan altijd om het direct te verwijderen. Niet uit netheid, maar uit bescherming. Ik wil niet dat de meiden in mijn team dat soort vuil over zich heen krijgen, laat staan dat ze het ook nog moeten lezen om het te modereren. Maar alleen verwijderen is eigenlijk te weinig. Dan wis je het, zonder echt te benoemen wat het was. Misschien moeten we daar beter in worden: niet alleen opruimen, maar ook aanwijzen dat dit geen mening is, maar racistische vrouwenhaat.
Roddel en irritatie leveren de meeste views op
Dat is ook iets waar wij op de redactie veel over praten. We weten namelijk ook hoe het internet werkt: roddel, irritatie en outrage leveren vaak de meeste views op. Maar juist omdat we een platform hebben dat zo’n gesprek kan aanjagen, moeten we ons steeds opnieuw afvragen wat we versterken wanneer we ergens over schrijven. Brengen we iets omdat het belangrijk is, of omdat het gegarandeerd reacties uitlokt? En zijn we ons er genoeg van bewust dat één artikel of video ook een golf aan haatreacties kan losmaken richting de persoon over wie het gaat?
Want online afkeer van vrouwen is inmiddels niet alleen emotie, maar brengt dus ook geld in het laatje. Misschien begint verandering online ook wel daar: bij waar we op klikken, waar we op reageren en wat we verder verspreiden. Want zolang haat en vernedering de meeste aandacht krijgen, blijft het ook de meest winstgevende content. Misschien kunnen we daar met z’n allen iets aan veranderen. Daarom vind je op Cosmopolitan.nl meerdere artikelen over de impact van online vrouwenhaat. Ik hoop dat je ze leest.
