29 oktober 2025 is het zover: dan trekken we naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Je weet je weg naar de Stemwijzer waarschijnlijk wel te vinden, maar soms is die nog steeds best ingewikkeld en onoverzichtelijk (tip: het is ff werk, maar lees vooral ook de toelichtingen van de partijen – dan weet je ook waaróm je mening met die van een partij overeenkomt, en of dat wel klopt). Daarom zetten we de standpunten over vijf belangrijke onderwerpen (huisvesting, vrouwenrechten, klimaat, studie(financiering) en defensie) van de partijen die worden meegenomen in de zetelpeilingen op een rij. Dat zijn dus PVV, CDA, GL-PvdA, D66, VVD, JA21, PvdD, BBB, SP, DENK, FvD, Volt, SGP, CU, 50PLUS en NSC. Vandaag: zo denken de partijen over vrouwenrechten.
Tweede Kamerverkiezingen 2025: zo denken de politieke partijen over vrouwen(rechten)
PVV
In het partijprogramma van de PVV wordt het woord 'vrouw' twaalf keer gebruikt – bijna uitsluitend in combinatie met standpunten over immigratie, de Islam en 'wokebeleid' (volgens de PVV allemaal slechte zaken waar vrouwen last van hebben). Over abortusbeleid of femicide geen woord, maar de PVV wil wel pepperspray legaliseren zodat vrouwen (en ieder ander) zich veiliger voelen op straat.
CDA
"Ieder mens telt," aldus het partijprogramma van het CDA, en ze "onderschrijven het belang van een gelijkwaardige positie van vrouwen in onze samenleving." Ze ondersteunen initiatieven zoals vrouwen naar de top en programma's om meer meiden geïnteresseerd te krijgen in technische beroepen en willen "strijden tegen haatzaaien, seksisme en intimidatie, met bijzondere aandacht voor vrouwelijke politici, journalisten en andere publieke figuren."
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Femicide wordt specifiek benoemd in het partijprogramma, en de CDA wil een stevige aanpak tegen femicide – door te beginnen met de hele samenleving bewust te maken van schadelijke opvattingen, maar ook met andere plannen. Ze willen de openbare en online ruimte veiliger maken zodat vrouwen en LHBTQIA+’ers "zonder angst zichzelf kunnen zijn" en specifieke aandacht voor vrouwelijke gezondheidszorg. Wat betreft abortus: het CDA praat over "het wonder van een nieuw begin" en de "fundamentele beschermwaardigheid van het leven." De Abortuswet blijft ongewijzigd als het aan hen ligt.
GL-PvdA
Uit het partijprogramma van GL-PvdA: "We strijden daarom tegen alle vormen van discriminatie, seksisme en geweld tegen vrouwen, waaronder femicide. Haat begint niet bij het bekladden van een synagoge of moskee, of met het verbranden van een regenboogvlag. Het begint met woorden. Naast een stevige aanpak van daders zetten we daarom in op preventie en dialoog." Daarnaast wil de partij dat werk- en zorgtaken eerlijk worden verdeeld tussen mannen en vrouwen en de loonkloof dichten. Ze steunen vrouwenrechtenbewegingen en "staan pal voor het recht van vrouwen om over hun eigen lichaam te beslissen." Daarom willen ze dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht verdwijnt en wordt opgenomen in de grondwet.
D66
In het partijprogramma van D66 wordt specifiek gesproken over vrouwen en medisch beleid; volgens de partij moet er "meer aandacht voor onderzoek naar de juiste behandeling van specifieke groepen" komen. Ze steunen het genderbeleid van de EU en willen dat bestaande rechten niet worden beknot. In de bestrijding van femicide zien ze "een sleutelrol voor mannen" door het maatschappelijk bewustzijn te vergroten. D66 is er expliciet vóór om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te halen.
VVD
"Om femicide te stoppen, komen we met een integrale aanpak tegen vrouwenmoord, waaronder het invoeren van Clare’s law," aldus de VVD. Daarnaast willen ze onacceptabele gezondheidsverschillen aanpakken, bijvoorbeeld tussen arm en rijk of man en vrouw.
De VVD is duidelijk in het partijprogramma: abortus is een recht. De partij wil voor altijd goede, veilige en toegankelijke abortuszorg en zorgt voor betrouwbare voorlichting, bestrijdt desinformatie en zorgt dat er geen register komt waarin de redenen voor vrouwen om een abortus uit te voeren, wordt bijgehouden. Abortus moet wat hen betreft uit het Wetboek van Strafrecht.
JA21
"JA21 wil huiselijk geweld, femicide en vrouwenveiligheid in brede zin de komende jaren hoog op de politieke agenda zetten," aldus het partijprogramma (daarbij wordt specifiek vermeld dat "huiselijk geweld als grond kan worden gebruikt voor intrekking van de verblijfsvergunning" en wordt meermaals over eerwraak en genitale verminking gesproken).
"Het recht op abortus is een belangrijk vrouwenrecht waar wij niet aan willen tornen," schrijft JA21. Verder zegt de partij: "Door ingrijpende en snelle medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen neemt de levensvatbaarheid van het ongeboren kind sterk toe en zal het waarschijnlijk ook blijven toenemen. Het is daarom belangrijk om het maatschappelijk debat over de abortustermijn te blijven voeren."
PvdD
PvdD schrijft in het partijprogramma "krachtig werk" te willen maken van " het bestrijden van ondermijning, georganiseerde misdaad, seksueel geweld en vrouwenmoord (femicide)." Ze willen dat femicide wordt erkend (en behandeld) als een aparte vorm van geweld.
PvdD wil een Nationale Strategie Vrouwengezondheid en dat medische wereld niet meer uitgaat van de witte man als patiënt, en stelt: "vrouwen hebben het recht zelf te beslissen over hun lichaam en dus ook over abortus." Ze willen dat abortus voor iedereen vergoed blijft binnen de basisdekking van de zorgverzekering, en dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald.
BBB
Onder het kopje "vrijheid en veiligheid voor vrouwen" in het partijprogramma zegt BBB dat femicide een groeiend probleem is, en dat ze dat niet "kunnen, willen en mogen" negeren, maar hoe het aan te pakken beschrijven ze niet – behalve dat ze zijn voor "een stevig en werkend justitieel systeem waarin slachtoffers centraal staan en daders worden aangepakt."
Wat betreft abortus: dat is volgens de BBB "een belangrijk recht en moet veilig en toegankelijk zijn voor vrouwen, maar er moet niet lichtzinnig mee omgegaan worden." Daarom willen ze kijken naar de termijnen en nieuwe ontwikkelingen en extra aandacht besteden aan de preventie van ongewenste zwangerschap.
SP
De SP benoemt in het partijprogramma "recht op gelijk loon voor gelijk werk." Dat geldt voor de loonkloof tussen mannen en vrouwen, maar ook voor mensen die wel en niet in Nederland geboren zijn. Daarnaast stellen ze dat de gezondheidszorg voor vrouwen beter moet, net als de zorg voor slachtoffers van seksueel geweld. De SP wil anticonceptie in het basispakket opnemen.
Abortus wordt niet genoemd in het verkiezingsprogramma.
DENK
"Wij willen zero tolerance van geweld tegen vrouwen en femicide," staat in het partijprogramma van DENK. Ze willen een Nationaal Coördinator tegen Geweld tegen Vrouwen aanstellen en vrouwonvriendelijke stereotypen tegengaan met een bewustwordingscampagne. Daarnaast willen ze dat de loonkloof (tussen mannen en vrouwen en tussen mensen met en zonder een migratieachtergrond) wordt gedicht.
DENK zegt recht te willen doen aan de autonomie van de vrouw en "de rechten van het ongeboren leven," en willen daarom de verplichte bedenktijd en raadgevingweer invoeren en de wekengrens beperken.
FvD
'Vrouw', 'loonkloof' en 'femicide' komen niet voor in het partijprogramma van FvD. Abortus wel: dat wil de partij beperken tot twaalf weken, en ze willen de bedenktermijn weer invoeren.
Volt
Volt benoemt de genderkloof in de gezondheidszorg in het partijprogramma; die willen ze opheffen. Ze vinden dat vrouwensport en parasport net zo behandeld moeten worden als mannensport (bijvoorbeeld door meer zendtijd). De partij ziet geweld en intimidatie tegen vrouwen "niet als een privékwestie, maar als een maatschappelijk probleem" en wil daadkrachtig en samenhangend beleid tegen femicide.
Volt is voor zelfbeschikking en wil nadrukkelijk níét de VS achterna: de partij wil abortus uit het Wetboek van Strafrecht, en dat het recht op lichamelijke autonomie wordt opgenomen "in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de Grondrechten van de EU." Ze willen een bufferzone rondom abortusklinieken.
SGP
"Femicide dient vroegtijdig herkend te worden," aldus de SGP. Ze willen de aanpak daarvan verstevigen en beter omgaan met stalking en bedreiging.
'Abortus' komt maar liefst 25 keer voor in het partijprogramma van de SGP – op de pagina's staat zelfs een kunstmatig beeld van een embryo. "De overheid schiet tekort in de bescherming van ongeboren kinderen," aldus de partij, en daarom willen ze dat de motieven van "de ouders" in beeld worden gebracht; klinieken moeten dit registreren, de motieven worden anoniem gepubliceerd. Daarnaast wil de partij abortus in het Wetboek van Strafrecht houden, de bedenktermijn weer invoeren, de 24-wekengrens verlagen, meer voorlichting over en alternatieven voor abortus aanbieden en meer informatie verstrekken over "de emotionele, psychische en fysieke klachten die na een abortus kunnen ontstaan." Abortusbeleid mag wat de SGP betreft "géén Europees mensenrecht worden." Oh, en ze komen op voor de demonstranten die zich soms ophouden voor abortusklinieken.
CU
Iedereen moet veilig over straat kunnen, aldus CU in het partijprogramma. Daarom willen ze sterker optreden bij overlast. De partij wil "drempels om geweld of stalking te melden" verlagen. En "met begeleiding en therapie willen we spiralen en patronen van geweld, die soms van generatie op generatie worden doorgegeven, doorbreken," aldus de partij.
De CU zegt zich "altijd" te verzetten tegen de Nederlandse abortuspraktijk. Ze zijn tegen het verstrekken van de abortuspil in de huisartsenpraktijk en willen abortus niet uit het Wetboek van Strafrecht halen. De CU is duidelijk: "Abortus is geen mensenrecht."
50PLUS
50PLUS schrijft in het partijprogramma zich hard te maken voor "maatregelen tegen vrouwenonveiligheid en vrouwenmoord." Daar zit geen toelichting bij. Abortus komt niet in het verkiezingsprogramma voor.
NSC
"Femicide is geen incident, maar een structureel maatschappelijk probleem dat zichtbaar moet worden gemaakt en moet worden aangepakt," aldus NSC in het partijprogramma. Ze willen systemisch kijken naar relationeel geweld, manipulatie en controle "die vaak de opmaat vormen voor femicide".
De partij wil de huidige wetgeving rondom abortus handhaven. En: "We handhaven de huidige wetgeving rondom abortus. Abortus moet veilig en legaal zijn, en moet zoveel mogelijk worden voorkomen door goede voorlichting, goede toegang tot zorg en het vrij verkrijgbaar zijn van anticonceptie."
