Als je bekend bent met HPV – ook wel het humaan papillomavirus – is dat waarschijnlijk omdat je de HPV-vaccinatie hebt gehad (ook wel bekend als het vaccin tegen baarmoederhalskanker). 'High-risk' HPV, een seksueel overdraagbaar virus, is verantwoordelijk voor maar liefst 99,7% van alle gevallen van baarmoederhalskanker. En tóch weten veel mensen er maar weinig over, terwijl dit virus tot wel twintig jaar onopgemerkt in je lichaam kan sluimeren. Tijd om de grootste misvattingen over HPV te ontkrachten – zodat jij precies weet waar je op moet letten, zonder onnodige stress.
De grootste HPV-mythen ontkracht
Voordat we overgaan op de meest hardnekkige fabels over HPV: Cosmo organiseert op Internationale Vrouwendag 2025 een event om awareness te creëren rondom dit belangrijke thema en baarmoederhalskanker bij jonge vrouwen. Bij PLTS in Amsterdam-Zuid gaan we 'Met de benen wijd, voor de BMHK-strijd' - en jij kunt erbij zijn. Doe jij mee om het taboe te doorbreken? Check hier hoe je je kunt aanmelden om bij Cosmo's event te zijn op Internationale Vrouwendag.
En dan nu, de grootste mythen over HPV ontkracht:
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
"HPV is zeldzaam"
Nope, juist het tegenovergestelde. HPV is ontzettend vaakvoorkomend: maar liefst vier op de vijf mensen (80 procent!) krijgt er op een bepaald moment in hun leven mee te maken.
"Het is een misvatting dat HPV zeldzaam is," legt Dr. Elizabeth Rogers, Associate Clinical Director bij Bupa Health Clinics, uit. "Er zijn meer dan honderd soorten HPV, en de meeste mensen zullen op een gegeven moment besmet raken zonder dat ze het weten."
"HPV is altijd gevaarlijk"
Niet per se. De meeste typen HPV zijn onschuldig en verdwijnen vanzelf. Maar er zijn minstens 13 ‘high-risk’ soorten die kunnen leiden tot kanker. Kúnnen, niet zullen.
Gelukkig kan je lichaam – net als bij andere virussen – een HPV-infectie vaak zelf opruimen. Soms kan het echter afwijkingen in de cellen van de baarmoederhals veroorzaken, en als die niet worden opgemerkt, kunnen die zich ontwikkelen tot kanker. Daarom is het superbelangrijk om je uitstrijkjes te laten doen zodra je wordt uitgenodigd: zo kunnen eventuele afwijkingen op tijd worden opgespoord.
"Je merkt het meteen als je HPV hebt"
Fout! HPV geeft meestal géén symptomen, dus de meeste mensen hebben geen idee dat ze het virus dragen. Maar sommige soorten kunnen wél klachten geven, zoals genitale wratten.
"High-risk HPV – de variant die het risico op kanker verhoogt – veroorzaakt meestal geen klachten," benadrukt Rogers. "Daarom is regelmatig uitstrijkjes laten maken zo belangrijk."
"Alleen mensen met veel bedpartners krijgen HPV"
HPV kan je al bij je allereerste seksuele ervaring oplopen, dus dit is totale onzin. Het wordt overgedragen via huid-op-huidcontact in het genitale gebied – niet alleen via penetratie.
Zelfs als je maar één bedpartner hebt gehad, kun je besmet raken. En omdat HPV tot twintig jaar in je lichaam kan blijven sluimeren, betekent een positieve test níét dat je partner vreemd is gegaan.
"HPV is een virus voor jongeren"
Niet waar. Iedereen die ooit seksueel actief is geweest, kan HPV krijgen. Het komt wel vaker voor bij jongere, seksueel actieve mensen, maar je immuunsysteem kan het virus meestal opruimen.
Toch is het goed om te weten dat HPV jarenlang onopgemerkt kan blijven. Dus ook als je al jaren een vaste relatie hebt of een tijd geen seks hebt gehad, is het nog steeds belangrijk om je uitstrijkjes te laten doen.
"Als je gezond leeft, krijg je geen HPV"
Een gezonde levensstijl helpt je immuunsysteem om HPV te bestrijden, maar de enige manier om het écht te vermijden is volledige onthouding. En laten we eerlijk zijn, dat is voor de meesten van ons niet zo’n haalbare optie...
Wel helpt een sterk immuunsysteem om HPV sneller kwijt te raken. Stoppen met roken, gezond eten en voldoende bewegen kunnen je weerstand ondersteunen. Maar zelfs de gezondste yogi met de groenste smoothies kan HPV oplopen.
"LGBTQ+ mensen krijgen geen HPV"
HPV treft niet alleen hetero’s! Het wordt overgedragen via elk type seksueel contact – ook orale en anale seks, en zelfs via het delen van seksspeeltjes. Iedereen met een baarmoederhals zou uitstrijkjes moeten laten maken, ongeacht seksuele oriëntatie of genderidentiteit.
"Met een condoom ben je 100% beschermd tegen HPV"
Was het maar zo’n feest… Condooms verlagen het risico, maar ze bedekken niet alle huid rondom de genitaliën. Daardoor kan HPV nog steeds worden overgedragen via huid-op-huidcontact.
"Roken en HPV hebben niets met elkaar te maken"
Fout! Roken verzwakt je immuunsysteem, waardoor je lichaam minder goed HPV-infecties kan opruimen. Dit vergroot de kans op baarmoederhalskanker als je een ‘high-risk’ HPV-type hebt.
"Als je de HPV-vaccinatie hebt gehad, ben je immuun"
De HPV-prik beschermt tegen ongeveer 70% van de kankerverwekkende HPV-stammen, maar niet tegen allemaal. Je uitstrijkjes laten doen blijft dus net zo belangrijk!
"Sinds de introductie van het bevolkingsonderzoek is het aantal vrouwen dat sterft aan baarmoederhalskanker gehalveerd," benadrukt Rogers. Een uitstrijkje kan letterlijk je leven redden.
"HPV treft alleen vrouwen"
Nope! HPV kan ook andere kankers veroorzaken, zoals anale kanker, peniskanker en keelkanker. Daarom is vaccinatie voor zowel mannen als vrouwen belangrijk.
"Als je HPV hebt, krijg je waarschijnlijk kanker"
Gelukkig niet. Hoewel 99,7% van de baarmoederhalskankergevallen door HPV wordt veroorzaakt, krijgt de overgrote meerderheid van de mensen met HPV geen kanker.
"Voor de meeste mensen wordt HPV door het immuunsysteem opgeruimd," legt dokter Rogers uit. "Maar een langdurige ‘high-risk’ infectie kan op den duur leiden tot kankercellen."
Wat kun jij doen om jezelf te beschermen?
✔ Laat uitstrijkjes maken als je een uitnodiging krijgt – ja, we weten dat dat spannend is, maar echt: het is het ongemak waard
✔ Haal de HPV-vaccinatie als je ervoor in aanmerking komt
✔ Ken de signalen van baarmoederhalskanker
Maak je je zorgen? Ga dan naar de huisarts. Symptomen om op te letten zijn onder andere pijn bij het vrijen, abnormale bloedingen (zoals na de seks), ongewone vaginale afscheiding en bekkenpijn. Wij vertellen je zo veel mogelijk, maar zijn géén vervanging voor professioneel medisch advies of een diagnose. Ga met vragen altijd naar de dokter.
