Toen ik jong was, dacht ik dat het beginnen en beëindigen van relaties super simpel was. Net zoals in Sex and the City: je vindt iemand leuk, krijgt een relatie, er ontstaat een ruzie, je doet de deur dicht… en klaar, for good (behalve bij Big en Carrie natuurlijk). Maar toen ik zelf mijn eerste relatie kreeg, bleek dat helemaal niet zo te gaan.
De mentale break-up voor de échte break-up
We hadden ongeveer een jaar gedatet, maar de laatste paar maanden merkte ik dat ik steeds afstandelijker werd. Elke keer dat ik me niet gehoord voelde of hij een out-of line opmerking maakte, trok ik een beetje terug. Tegen de tijd dat we er echt een punt achter zetten, voelde ik me helemaal niet zo ontzettend heartbroken als dat ik van te voren had gedacht. Een groot deel van de break-up had ik stiekem al tijdens de relatie verwerkt.
Uit ervaringen met vriendinnen heb ik het gevoel dat we dit allemaal wel meemaken: halverwege emotioneel al uit de deur, maar nog steeds naast iemand zitten die denkt dat alles prima gaat. Of aan de andere kant: totaal verrast worden door een break-up die voelt alsof hij uit het niets komt. Ik was erg benieuwd waarom mensen dit doen, dus sprak ik relatietherapeut Joey Steur, oprichter van Praktijk de Liefde.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Wat is de term 'clocking out' die we overal op Tiktok zien?
Ik zie de term 'clocking out' de laatste tijd overal op TikTok voorbij komen en dacht eerst: is dat niet gewoon uitklokken na een lange werkdag? Wat heeft dat met relaties te maken? Na a bit of research ontdekte ik dat het eigenlijk betekent dat iemand een relatie mentaal al beëindigt nog voordat de echte break-up plaatsvindt. Met andere woorden: in plaats van uitklokken na je werk, klok je mentaal uit een relatie.
Joey Steur vertelde me dat dit proces van vroegtijdig uitklokken ook vaak voorbijkomt in de praktijk: "In therapie komt het regelmatig voor dat stellen eigenlijk al met een half been uit die relatie staan." Vaak gaat het om een geleidelijk proces, legt ze uit: "Kleine dingen stapelen zich op: je voelt je langere tijd niet gezien, niet begrepen, of er is gewoon geen verbinding meer voelbaar. Op een gegeven moment voelen partners van binnenuit dat ze afhaken, ook al zit de ander er nog volledig in."
Waarom doen we dit?
Misschien denk je nu wel: 'Waarom zeg je dit niet gewoon tegen je partner?' Joey legt uit waarom dit niet altijd even makkelijk is. "De natuurlijke neiging is dat je de ander niet wilt kwetsen, omdat je weet dat het pijn doet," aldus Joey. Tegelijkertijd speelt er een intern proces: je vraagt jezelf af of dit gevoel echt is, of misschien tijdelijk. Dus je houdt het nog even voor jezelf.
Maar die stilte kan pijn doen voor de ander: "Als iemand de relatie uiteindelijk beëindigt, voelt het voor de partner die nog volledig betrokken is vaak als een klap uit het niets," zegt Joey. "Dat is heel pijnlijk, omdat je geen aandeel of invloed hebt gehad op de beslissing. Je kunt er niets aan doen en hebt geen keuze gehad, en dat maakt het zo moeilijk."
Wat kan je doen als je dit gevoel krijgt?
Het antwoord is simpel: eerlijk zijn. "Als je met zo'n gevoel zit, moet je het echt opbiechten. Begin bij jezelf, spreek uit wat je voelt, en koppel het aan een positieve behoefte. Bijvoorbeeld: 'Ik merk dat ik behoefte heb aan meer verbinding en meer leuke momenten samen.'"
Timing en setting zijn key volgens Joey. "Kies een rustig moment, niet wanneer jullie beiden gehaast zijn. Die gevoelens verdienen aandacht en ruimte. Het gaat niet om perfecte woorden; het belangrijkste is dat je eerlijk bent."
En eerlijkheid kan de relatie zelfs sterker maken. "Openheid, eerlijkheid en durven kwetsbaar zijn, dat is het belangrijkste. Wie dat durft, legt de basis voor een relatie die kan groeien – of, als het einde onafwendbaar is, maakt het het proces van uitchecken minder pijnlijk voor beide partners."
