“Ik dweil nog liever de Atlantische Oceaan.” “Ik eet liever een spijkerjasje.” “Ik schilder mijn huis liever met nagellak.” Deze theatrale uitspraken zijn geen reacties op echte marteling (afhankelijk van je definitie daarvan, dan), maar op een video van lifestyle-influencer Estella. In meerdere TikToks documenteerde zij hoe ze haar vriend – met wie ze al veertien jaar samen is – ten huwelijk vroeg. Haar populairste video, waarin ze onthult dat ze eerst zijn vader om toestemming vroeg, staat inmiddels op 11,8 miljoen views en 36.500 reacties. Het merendeel daarvan is ervan overtuigd dat haar beslissing om zelf het initiatief te nemen vernederend en pijnlijk was. Maar wáárom vinden we het zo erg als we die traditionele rolpatronen omdraaien?

Verlovingsring voor jezelf (of een ander) kopen? Dit zijn de mooiste echt gouden ringen >

De kritiek op een vrouw die haar vent ten huwelijk vraagt

Al snel volgde een stortvloed aan “he’s just not that into you”-reacties, gevoed door de ogenschijnlijke desinteresse van haar verloofde tijdens het aanzoek. Eerlijk is eerlijk: het is lastig om zijn gebrek aan oogcontact en het totale ontbreken van zichtbare emotie te negeren – zeker omdat je weet dat zij hem vroeg om de rest van z'n leven met haar te delen. Vanuit het perspectief van het TikTok-tribunaal geldt: als je na meer dan tien jaar een huwelijksaanzoek krijgt, mag je op z’n minst een sprankje enthousiasme verwachten. De context helpt haar zaak niet bepaald. Het stel heeft al vier kinderen samen en hij heeft haar tot nu toe niet publiekelijk verdedigd tegen de online kritiek. Maar Estella zelf lijkt er weinig last van te hebben. Ze liket sarcastische comments en verscheen zelfs bij TMZ om de speculaties rond het aanzoek te adresseren.

De woede rondom Estella’s video is eigenlijk een uitvergrote versie van de backlash die actrice Bella Thorne kreeg toen zij afgelopen zomer aankondigde dat zíj haar partner ten huwelijk had gevraagd (zelfs nadat ze had gedeeld dat hij haar een jaar eerder al had gevraagd). Het echoot ook de kritiek op acteur Joshua Jackson, die onthulde dat zijn inmiddels ex-vrouw Jodie Turner-Smith hem had gevraagd te trouwen. Het beeld — of zelfs alleen het idee — van een vrouw die op één knie gaat en een man om zijn hand vraagt, lijkt een heel specifiek soort afkeer op te roepen, diep geworteld in traditionele genderrollen.

De vrouw als eigendom en de man als bangerik

Het ritueel van de man op één knie stamt uit het Victoriaanse tijdperk, toen het gebruikelijk was dat hij eerst de vader van zijn toekomstige bruid om toestemming vroeg. In een tijd waarin vrouwen vrijwel geen juridische identiteit hadden, stond een huwelijk gelijk aan een overdracht van eigendom — waarbij zij dat ‘eigendom’ was, gaaadver — van de ene man naar de andere. Alleen al door die geschiedenis zou een vrouw die een man ten huwelijk vraagt moeten voelen als een hoopvol teken van vooruitgang. In theorie is het een groots feministisch gebaar: een daad die de beslissingsmacht over het huwelijk wegneemt bij het patriarchaat en vrouwen de regie geeft over wanneer en hoe zij een juridisch bindende relatie aangaan.

En toch wordt het in de praktijk vaak weggezet als wanhopig. Want in de echte wereld hebben westerse media, relatiegoeroes en TikTok-tutorials over “hoe je hem zover krijgt om de vraag te stellen” het stereotype stevig verankerd dat mannen in heterorelaties de meest bindingsangstige partij zijn — en voorzichtig richting het huwelijk moeten worden gemasseerd, want god verhoede dat ze zich gevangen voelen of hun vrijheid verliezen. Dat scheve narratief dicteert dat het huwelijksritme van een stel zich moet aanpassen aan het tempo van de man, om te voorkomen dat hij zich in een aanzoek laat meeslepen waar hij nog niet klaar voor was. Want twijfel, zeker in een vroeg stadium, zou funest zijn voor de relatie.

Say yes! Waarom trouwen ineens weer hot is (en het heeft niets te maken met traditie) >

Gemene comments of tough love?

Ironisch genoeg laat onderzoek al jaren zien dat mannen emotioneel, materieel en fysiek méér profiteren van het huwelijk dan vrouwen. Als je een langetermijncontract aangaat – want dat is een huwelijk – waarin jij minder rendement krijgt dan je medeondertekenaar, mag hij op z’n minst compleet obsessed met je zijn. Dat wil niet zeggen dat mannen die zelf ten huwelijk worden gevraagd die gevoelens niet hebben. Maar de doorsnee TikTok-kijker ziet vooral de structurele omstandigheden die het leven van veel vrouwen vormen, niet de interne dynamiek van één specifieke relatie. Dat gezegd hebbende: een deel van de Estella-dogpiling zou je kunnen lezen als een agressieve vorm van tough love. Onder de performatieve verontwaardiging, bedoeld om zoveel mogelijk likes te scoren, schuilt misschien een diepere vermoeidheid over het zien van wéér een vrouw die smeekt om een constructie waar ze zelf amper beter van wordt.

Er bestaat een droomwereld waarin een vrouw die een man ten huwelijk vraagt breed wordt gezien als een krachtige, subversieve stap richting gelijkwaardigheid. Maar die droom vereist wel dat de voordelen van het huwelijk eerlijk verdeeld zijn zodra hij ja zegt, en daar zijn we nog niet. Tot die tijd kunnen vrouwen die Estella’s voorbeeld volgen zich maar beter voorbereiden op een stortvloed aan “couldn’t be me”-comments zodra ze hun verloving officieel hard-launchen.