TikTok staat vol 'attachment styles', maar wat zijn die hechtingsstijlen precies? En welk type ben jij?

Heb je je ooit afgevraagd waarom je je partner twintig keer appt als diegene gewoon met vrienden is, of waarom je meteen de neiging hebt om te vluchten bij de eerste tekenen van intimiteit? Welkom in de wereld van hechtingsstijlen (of, als je je veel op TikTok begeeft, attachment styles), babe — jouw persoonlijke emotionele blauwdruk die verklaart waarom je in relaties doet wat je doet (for better or worse).

Wat is een open relatie (en hoe ervaren mensen hun open rela)? >

“Hechtingstheorie werpt licht op hoe mensen emotionele banden vormen en onderhouden,” legt relatie- en EMDR-therapeut Ashley Starwood uit. Deze theorie, ontwikkeld door psychologen John Bowlby en Mary Ainsworth in de jaren '50, benadrukt de enorme impact van onze vroegste interacties. “Het zijn deze eerste connecties met onze ouders of verzorgers die de basis leggen voor hoe we ons later verbinden met anderen,” voegt Starwood toe.

Mis dit niet

Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren

Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen

Bekijk speciaal voor jou geselecteerde verhalen

Vanaf onze geboorte zoeken we instinctief naar banden die veiligheid en troost bieden. Die eerste hechtingen tijdens de kindertijd vormen onze hechtingsstijl — veilig (secure), angstig (anxious), vermijdend (avoidant) of angstig-vermijdend (fearful-avoidant) — en beïnvloeden hoe we later relaties aangaan.

“Je hechtingsstijl begrijpen is alsof je jouw persoonlijke liefdestaal ontcijfert. Het is een gamechanger als het gaat om inzicht krijgen in je relatiepatronen en voorkeuren,” zegt Morgan Anderson, expert in hechtingstheorie en auteur van Love Magnet.

Klaar om dieper te duiken, wat jeugdtrauma’s te helen en rijkere, gezondere relaties te creëren? We hebben toptherapeuten en relatie-experts ingeschakeld om de vier belangrijkste hechtingsstijlen uit te leggen, te laten zien hoe ze zich in het dagelijks leven manifesteren en jou te helpen je eigen attachment style te identificeren. Laten we jouw liefdesleven ontrafelen, shall we?

Wat is de betekenis van monogamie? >

Hechtingsstijlen worden gevormd door vroege jeugdervaringen. “De mate waarin je ouders afgestemd waren op jouw behoeften en of emotioneel veilige verzorgers waren, heeft een enorme invloed op jouw vermogen om veilige hechtingen aan te gaan,” zegt Anderson. Zorgzame, consequente ouders zorgen voor vertrouwen. “Omgekeerd kunnen inconsistente, verwaarlozende of zelfs mishandelende opvoeders gevoelens van onzekerheid, angst of wantrouwen creëren,” voegt Starwood toe.

En hoewel het verleidelijk is om al je relatieproblemen op je ouders te schuiven, zegt Anderson dat vroege niet-familiale relaties ook een grote rol kunnen spelen in het vormen van je hechtingsstijl. Uit eharmony’s September 2023 Dating Diaries-rapport blijkt bijvoorbeeld dat 84 procent van de Gen Z-singles vindt dat eerder liefdesverdriet hen voorzichtiger heeft gemaakt in relaties, en 72 procent zegt dat het hen minder vertrouwend heeft gemaakt, aldus relatie-expert Laurel House.

Bovendien kan het zijn dat je met sommige mensen een veilige hechting hebt en met anderen juist angstig, vermijdend of angstig-vermijdend bent. De hechtingsstijl van anderen kan, net als je huidige omstandigheden en gevoel van eigenwaarde, jouw stijl namelijk beïnvloeden.

Dit zijn de vijf liefdestalen en wat je van de theorie kan leren >

Er zijn vier hoofdtypen hechtingsstijlen: veilig, angstig, vermijdend en angstig-vermijdend (ook even in het Engels, zoals je meestal waarschijnlijk over de attachment styles leest: secure, anxious, avoidant en fearful-avoidant). Hier is een breakdown van elk type en hoe ze ontstaan.

Zoals de naam al zegt, voelt iemand met een veilige hechtingsstijl zich gewoon veilig in relaties. Ze waarderen nabijheid, maar kunnen ook gezonde grenzen stellen en communiceren effectief over hun behoeften. “In een veilige relatie ervaren partners ‘interdependence’, wat betekent dat ze zichzelf kunnen kalmeren, maar ook steun kunnen vragen aan hun partner,” legt Anderson uit.

Hoe het ontstaat: Zorgzame, responsieve ouders die consequent aanwezig zijn in de eerste levensjaren (en daarna!) helpen bij het ontwikkelen van een veilige hechting, zegt House.

Iemand met een angstige hechtingsstijl snakt naar nabijheid, maar heeft vaak een diepe angst voor verlating en afwijzing. Dit zijn de wachtend op het moment dat alles misgaat-mensen. Ze zoeken voortdurend bevestiging van hun partner, maar hebben moeite om die echt te internaliseren.

“Bij angstige hechting zien we vaak overmatig communiceren, jezelf aanpassen aan je partner, passief uiten van behoeften en zelfs afhankelijkheid,” legt Anderson uit. “Onbewust denkt de angstig gehechte persoon: ‘Ik doe alles om niet verlaten te worden.’”

Hoe het ontstaat: “Emotioneel inconsistente en onvoorspelbare verzorgers dragen bij aan angstige hechtingsstijlen,” zegt House. Ouders die soms beschikbaar en soms afstandelijk zijn, kunnen kinderen (en later volwassenen) creëren die zich angstig voelen over toekomstige relaties.

Je relatie beëindigen: op deze momenten beseften vrouwen dat het over was >

Zie vermijdende hechting als het tegenovergestelde van angstige hechting — deze mensen waarderen hyperonafhankelijkheid en voelen zich ongemakkelijk met emotionele nabijheid. “Als je een vermijdende hechtingsstijl hebt, vind je het moeilijk om kwetsbaar te zijn en trek je je vaak terug uit relaties,” zegt Anderson. “Die mensen verlangen nog steeds naar intimiteit, maar hun angst ervoor is sterker dan hun behoefte aan nabijheid.”

Hoe het ontstaat: Koude, afstandelijke of afwijzende opvoeders zorgen voor vermijdend gehechte volwassenen. Als een kind emotioneel genegeerd wordt, leert het dat het alleen op zichzelf kan vertrouwen, aldus House.

Dit type is vaak gekoppeld aan trauma. “Een persoon met deze hechtingsstijl wisselt tussen angstige en vermijdende strategieën,” zegt Anderson. “Dit kan zich uiten in een pendelbeweging van angst voor verlating naar de behoefte aan totale onafhankelijkheid.”

Hoe het ontstaat: Dit type ontstaat vaak door zeer onvoorspelbare of traumatische omgevingen. “Het wordt gekenmerkt door inconsistente of zelfs beangstigende opvoedingsstijlen,” zegt Starwood. “Het kind zoekt nabijheid, maar trekt zich vervolgens terug, wat de instabiliteit thuis weerspiegelt.”

Sommige mensen zullen na het lezen van deze stijlen een aha-moment hebben, terwijl anderen misschien wat meer zelfreflectie nodig hebben. Starwood raadt aan om terug te kijken op je jeugd, je relatie met je ouders en eerdere relaties, en te analyseren hoe die jouw gevoel van veiligheid en vertrouwen hebben beïnvloed.

Er zijn ook online tests om je hechtingsstijl te ontdekken, zoals de populaire Attachment Project-quiz of Anderson’s vijf minuten durende hechtingsvragenlijst. Maar hoe je het ook onderzoekt, Starwood benadrukt dat dit slechts het begin is van je reis naar zelfinzicht.

Goed nieuws: je bent niet gedoemd om voor altijd vast te zitten aan de emotionele patronen die je als kind hebt ontwikkeld. “Bewustwording is de eerste stap, gevolgd door het actief doorbreken van oude patronen via emotionele regulatie en veilige relatievaardigheden zoals assertieve communicatie en grenzen stellen,” zegt Anderson.

Therapie kan hier een groot verschil maken. “Een therapeut is niet alleen een gids, maar ook een persoonlijke coach die je helpt om oude copingmechanismen te vervangen en je ware gevoelens op een gezonde manier te uiten,” zegt Starwood.

En hey, al deze zelfontwikkeling verdient een applaus. “Vier je vooruitgang, hoe klein ook, en wees geduldig met jezelf,” voegt Starwood toe. Het draait om het opbouwen van vertrouwen en verbinding in het nu — niet om blijven hangen in het verleden.

Dit is niet zomaar een kleine tweak; dit is een complete transformatie van hoe je met relaties omgaat. Best major, toch? Dus geef jezelf (en je innerlijke kind) wat liefde en bereid je voor op een zelfverzekerdere, veiligere toekomst—voor jezelf én je liefdesleven.