Trigger warning: in dit artikel hebben we het over eetstoornissen. Vind je het moeilijk om hierover te lezen? Klik dan weg. Voor hulp over dit onderwerp kun je terecht bij WEET: de Nederlandse patiëntenvereniging voor eetstoornissen (010-7370847)
Afgelopen zomer heeft TikTok de hashtag #SkinnyTok verboden. Deze hashtag stond bekend om het verheerlijken van extreem dun zijn en het afkeuren van gewichtstoename. Volgens Critici is deze hashtag zeer schadelijk omdat ze eetstoornissen en ongezonde eetgewoonten bevorderen. Maar nu deze hashtag dus niet meer gebruikt mag worden, worden TikTokkers alleen maar creatiever in het omzeilen van de regels van de app.
Video's die anorexia en ongezonde body goals verheerlijken, komen nu vermomd op onze For You-page als ‘what I eat in a day’-video's of OOTD's. Zo kan de schadelijke, eetstoornissen aanwakkerende content tóch op het platform verschijnen, ongeacht de strenge richtlijnen. Het is nu de plek waar creators zelfs complimenten krijgen omdat ze voor de camera laten zien dat hun taille zo smal is, dat ze er een zonnebril omheen kunnen doen.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Deze ‘challenge’, die door populaire reality-tv sterren en influencers is opgepikt, heeft geleid tot een nieuwe trend: body checking, en dan vermomd als een leuke, onschuldige trend. Body checking, voor wie het niet weet, is het dwangmatig onderzoeken en meten van lichaamsdelen (een symptoom van extreme eetstoornissen). Maar wanneer dit online gebeurt, verandert het van een persoonlijke aandoening in een publieke aandoening die elke gebruiker die de video tegenkomt, kan triggeren. Dit kan al een outfitfoto zijn waarop iemand nonchalant zijn shirt omhoog houdt om de omvang van diens middel te laten zien. Wat body checking moeilijk te herkennen maakt (en voor de meeste sociale mediaplatforms dan ook moeilijk te beheren), is dat het meestal niet te onderscheiden is van alle andere lifestyle-TikToks die we op onze feeds tegenkomen.
De trend van de zonnebrillen lijkt op het eerste gezicht misschien cute, maar dr. Lauren Hartman, een dubbel gecertificeerd specialist in adolescentengeneeskunde, waarschuwt dat dit niets nieuws is. “De dieetcultuur is opmerkelijk hardnekkig en flexibel”, zegt ze. “Wanneer een bepaalde vorm wordt bekritiseerd, wordt deze gewoon opnieuw verpakt in iets nieuws. Deze trends brengen de schadelijke boodschap over dat een slanker lichaam het ideaal is en iets om naar te streven, en de regelmaat waarmee ze voorkomen, weerspiegelt hoe diep de dieetcultuur verankerd is in ons sociale media-ecosysteem.”
Volgens gebruikers van sociale media die de zonnebrillentrend willen verdedigen tegen de vele critici, valt de trend onder body positivity. In reacties onder de TikToks wordt vaak gezegd dat slanke vrouwen die trots zijn op hun lichaam en dat laten zien, anders worden beoordeeld dan vrouwen met een maatje meer. Als zij een vergelijkbare trend zouden starten, zouden ze waarschijnlijk niet zo veel negatieve reacties krijgen. Maar zoals Dr. Hartman opmerkt, is deze verdediging een volkomen verkeerde interpretatie van body positivity.
Het punt is dat, nadat de trend van de zonnebrillen weer voorbij is, er vast weer iets soortgelijks zal komen. En als je je nu overweldigd voelt door al die zonnebrilvideo’s (of andere trends die je lichaam onder de loep nemen), dat is helemaal normaal. Deze clips zijn eigenlijk een subtiele vorm van de dieetcultuur: ze zijn gemaakt om ons te laten vergelijken en ons soms ongemakkelijk te voelen. Het slimste wat je kunt doen? Herkennen wat het is en dat ook hardop benoemen, in plaats van te doen alsof het je niets doet.
