Doe je mee aan Dry January? Of ben je gewoon je relatie met alcohol aan het heroverwegen? Dan ben je sober curious. Dit betekent niet per se dat je voorgoed stopt met drinken of je opgeeft voor een volledig nuchter leven. Het gaat er eerder om dat je bewuster omgaat met alcohol – soms minder drinken, soms helemaal niet – en dat je het niet langer gedachteloos in je leven laat passen omdat ‘iedereen het doet’. Met een zoekvolume van meer dan 1.300 keer per maand is het duidelijk een beweging die steeds populairder wordt.

Millie Gooch, oprichter van Sober Girl Society en pleitbezorger voor de positieve effecten van minder alcohol op je mentale en fysieke gezondheid én je relaties, vertelt ons alles over sober curious, de voordelen ervan en hoe je het zelf kunt uitproberen.

Wat betekent sober curious?

Er is vaak wat verwarring rond deze term, omdat veel mensen denken dat het gaat om volledig stoppen met drinken. Maar dat is niet wat Ruby Warrington – auteur van Sober Curious: The Blissful Sleep, Greater Focus, Deep Connection, and Limitless Presence Awaiting Us All On The Other Side of Alcohol – oorspronkelijk bedoelde. Haar concept draait om bewuster omgaan met alcohol. Het gaat niet om een verbod op alcohol, maar om jezelf afvragen: Wil ik dit drankje echt, of drink ik gewoon omdat het erbij hoort?

Sober curious zijn betekent kritisch kijken naar je relatie met alcohol, zonder de druk om helemaal te stoppen. Het is een ontdekkingstocht: hoe voelt het om minder of misschien zelfs helemaal niet te drinken?

5 mocktails voor wanneer je Dry January nu al moeilijk vindt >

De regels van sober curious zijn

Mensen die sober curious zijn, kiezen er vaak voor om:

1. Minder alcohol te drinken

Dit kan variëren van af en toe een wijntje minder tot volledig stoppen. Ook alcoholvrije of laag-alcoholische alternatieven uitproberen hoort erbij.

2. Bewust te drinken

Ze letten op hoe alcohol hen fysiek en mentaal beïnvloedt. Drinken gebeurt niet gedachteloos, maar met aandacht – kwaliteit boven kwantiteit.

3. Meer te focussen op gezondheid en welzijn

Veel mensen worden sober curious omdat ze zich energieker, fitter en mentaal scherper willen voelen. Dit kan betekenen dat ze betere slaapgewoonten ontwikkelen, meer sporten of activiteiten zoeken die niet om alcohol draaien.

      8 manieren om sober curious te zijn

      1. Begin klein

      Je hoeft niet meteen volledig te stoppen. Probeer een alcoholvrij weekend of een dry month en kijk hoe je je voelt.

      2. Houd je alcoholgebruik bij

      Gebruik een maatbeker of jigger om bewuster om te gaan met hoeveel je drinkt.

      3. Koop kleinere flessen

      Mini-wijntjes of kleine flessen sterke drank helpen met portiecontrole. Geen open fles betekent minder verleiding.

      4. Vind alternatieven die je écht lekker vindt

      Experiment with no- and low-alcohol drinks until you find options that genuinely excite you. From botanical spirits to craft alcohol-free beers, the choices are endless.

      5. Herken je drinkpatronen

      Waarom drink je? Uit gewoonte, stress, sociale druk? Door je triggers te begrijpen, kun je makkelijker kiezen wanneer je écht wilt drinken en wanneer niet.

      6. Creëer nieuwe gewoontes

      Als je gewend bent om na werk een glas wijn te pakken, probeer dan eens een alcoholvrije cocktail of een speciale thee.

      7. Verander hoe je sociale activiteiten plant

      Ga eens voor een koffie-date, een yogasessie of een avondwandeling in plaats van standaard de kroeg in.

      8. Blijf nieuwsgierig

      Stel jezelf steeds de vraag: Wil ik dit drankje echt? Hoe voel ik me erna? Het gaat niet om restrictie, maar om ontdekken.

      Wat zijn de voordelen van sober curious zijn?

      1.Betere mentale gezondheid

      Voor mij was de grootste verandering mijn mentale gezondheid. Zonder alcohol voelde ik me minder angstig en had ik meer controle over mijn emoties. In het begin werd het echter juist erger. Ik voelde me vaak angstig, gestrest, onzeker en overweldigd, omdat ik mijn gevoelens altijd met alcohol had onderdrukt.

      Ik ben veerkrachtiger geworden, omdat ik vroeger dronk om periodes van stress, liefdesverdriet of verdriet door te komen. Dat betekende eigenlijk dat ik die gevoelens probeerde te vermijden – maar uiteindelijk kun je ze nooit echt vermijden! Zonder alcohol moet ik ze onder ogen zien, en daardoor voel ik me sterker en beter in staat om ermee om te gaan als ze opnieuw opkomen.

      Ik ben ook zelfverzekerder. De zelfverzekerdheid die alcohol je geeft, is eigenlijk niet echt. Als je stopt met drinken, moet je moeilijke en enge situaties zonder alcohol aangaan, en dat heeft me geholpen om een diepgewortelde zelfverzekerdheid te ontwikkelen die bij me is gebleven.

      2. Je fysieke gezondheid krijgt een boost

      Er is ook het fysieke aspect: beter slapen en wakker worden zonder die ‘Waarom heb ik dat bericht gestuurd?’- schaamtespiraal.

      3. Betere relaties

      Ik voer nu betere gesprekken. Vroeger dacht ik dat mijn diepzinnige, dronken gesprekken me met mensen verbonden, maar vaak was ik gewoon aan het ratelen zonder echt op te nemen wat de persoon tegenover me zei. Nu ben ik veel aandachtiger en zijn gesprekken interessanter. Ik denk dat ik beter in staat ben om me te verbinden met zowel het gesprek als de persoon met wie ik praat.

        4. Meer tijd

        Een onverwacht voordeel was tijd. Minder alcohol drinken zorgde ervoor dat mijn weekenden vrij waren – geen dagen meer verspild aan katers of traagheid. Ik begon die tijd te besteden aan dingen die me echt een goed gevoel gaven, zoals ochtendwandelingen, suppen of het uitproberen van nieuwe hobby’s.

        5. Meer geld

        Laten we het geld niet vergeten. Drankjes stapelen zich snel op – vooral als je jezelf trakteert op die ‘nog eentje dan’-cocktail. Plots had ik extra geld voor dingen die me echt gelukkig maakten, zoals reisjes, zelfzorg of simpelweg sparen voor iets speciaals.

        Ik realiseerde me dat ik geen alcohol nodig had om me leuk, zelfverzekerd of ontspannen te voelen. Die gevoelens zitten al in ons; we moeten onszelf gewoon de kans geven om ze te ontdekken.

        Is het gezond om elke dag een glas wijn te drinken? >

        Hoe socialise je als je sober curious bent?

        1. Herdefinieer sociale evenementen

        Verleg de focus van wat er in je glas zit naar de connecties die je maakt. Socializen draait om mensen, niet om drankjes.

        2. Breng je eigen drankjes mee

        Voorzie jezelf van alcoholvrije opties die je lekker vindt, zoals alcoholvrij bier, kombucha of chique mocktails. Iets in je hand hebben helpt je om je onderdeel van de sfeer te voelen.

        3. Stel andere activiteiten voor

        Plan meetups die niet om alcohol draaien, zoals brunches, wandelingen, bordspelavonden of een gezellige koffiedate.

        4. Stel vooraf grenzen

        Bepaal van tevoren waar je je prettig bij voelt. Misschien wil je de hele avond bij alcoholvrije opties blijven of eerder vertrekken als de sfeer te veel om alcohol draait.

        5. Oefen je reactie

        Als iemand vraagt waarom je niet drinkt, houd het dan luchtig en simpel. ‘Ik neem gewoon een pauze’ of ‘Ik probeer iets nieuws’ werkt meestal zonder verdere vragen op te roepen.

        6. Focus op het gesprek

        Duik in betekenisvolle gesprekken of grappige verhalen. Wanneer je echt aanwezig bent, voelen deze momenten rijker en memorabeler dan wanneer je drinkt.

        7. Ga meteen naar de bar

        Zodra je aankomt, haal een (alcoholvrij) drankje, zodat je niet blijft rondhangen en het gaat overdenken. Dit helpt je om te settelen voordat eventuele sociale angst toeslaat.

        8. Houd altijd een drankje in je hand

        Of het nu bruiswater, frisdrank of een mocktail is – iets vasthouden verkleint de kans dat iemand vraagt waarom je niet drinkt.

        9. Oefen met het weigeren van drankjes

        Bereid een reactie voor als iemand je een drankje aanbiedt. Iets simpels als ‘Ik ben goed, dank je’ of ‘Ik heb er al een’ laat het natuurlijk aanvoelen als het moment daar is.

        10. Vier je keuze

        Socialiseren zonder alcohol voelt in het begin misschien anders, maar herinner jezelf eraan waarom je dit doet. Je wordt wakker met een fris hoofd, helder en trots op jezelf.

        Waarom is Gen Z sober curious?

        Sober-curiosity wint aan populariteit onder millennials en Gen Z. Onderzoek van het National Institute on Drug Abuse toont aan dat het aantal jongeren dat ooit heeft gedronken, en het drankgebruik in de afgelopen maand of jaar, sinds 2000 is afgenomen.

        Volgens een studie van Drink Aware uit 2019 over drinkgedrag in het VK waren 16-25-jarigen het meest geneigd geheelonthouder te zijn, waarbij 26% aangaf niet te drinken. Experts noemen een aantal redenen waarom dit zo is.

        1. Gen Z is risico-avers

        Opgegroeid in meer economische en financiële onzekerheid, is Gen Z voorzichtiger. Onderzoek van Montclair State University toont aan dat deze generatie overal risico’s ziet, van sociale media tot massaschietpartijen en de klimaatcrisis. Deze voorzichtige houding strekt zich ook uit tot alcoholgebruik. '[De daling in alcoholgebruik gebeurt] zeker niet door alcoholbeleid, want alle risicovolle gedragingen nemen af – drugsgebruik, onbeschermde seks, risicovol gedrag [zoals roken, criminaliteit en gevaarlijk rijgedrag] – jongeren zijn over het algemeen voorzichtiger,' zei Amy Pennay, senior onderzoeker aan het Centre for Alcohol Policy Research van La Trobe University, Melbourne, tegen de BBC.

        2. Gen Z is gezondheidsbewust

        Jonge mensen zijn zich bewuster van de schadelijke effecten van alcohol. Een rapport van The Linus Group toont aan dat meer dan 70% van Gen Z zichzelf als ‘gezond’ beschrijft en fitness en meditatie gebruikt om zich goed te voelen.

        Volgens een Mintel-rapport kiest een kwart van Gen Z voor alcoholarme of alcoholvrije alternatieven vanwege hun lagere caloriegehalte en betere voedingswaarde, met toegevoegde vitaminen, mineralen en minder suiker.

        3. Ze geven prioriteit aan mentale gezondheid

        Door een opener dialoog over mentale gezondheid is Gen Z zich ook steeds bewuster van hoe alcohol emotionele regulatie verstoort en de stemming kan verslechteren.

        Hetzelfde Mintel-onderzoek toonde aan dat twee derde van de 18-24-jarigen zich zorgen maakt over de emotionele impact van alcohol. Een vergelijkbaar percentage gaf aan meer te willen leren over bewust drinken. Deze mentaliteit zorgt ervoor dat Gen Z hun alcoholinname vermindert als een manier om hun emotioneel welzijn te ondersteunen. Ook sociale media, zoals TikTok, spelen een rol in het verspreiden van de voordelen van een sober(der) leven.

        Is sober-curiosity een feministisch vraagstuk?

        In eerste instantie dacht ik dat stoppen met alcohol een vorm van verraad aan het feminisme was. Het drinken van pinten, het nemen van shotjes en ‘luidruchtig en chaotisch’ zijn voelde als een daad van rebellie en zelfexpressie; een bewijs dat ik niet bang was om ruimte in te nemen. Toen ik stopte, was ik bang dat ik elk stereotype zou bevestigen over vrouwen die ‘te gespannen’, ‘te bezorgd om de controle te verliezen’ of ‘te keurig’ zijn.

        Maar hoewel drinken als vrijheid voelde, hield het me vaak juist gevangen. Wakker worden met een zware kater, schaamte over berichten of excuses maken voor dingen die ik me niet herinnerde, voelde allesbehalve krachtig. Het putte me uit, tastte mijn zelfvertrouwen aan en beïnvloedde mijn relaties.

        1.Alcohol is schadelijker voor vrouwen

        Onderzoek toont aan dat vrouwen minder alcoholdehydrogenase (ADH) hebben, het enzym dat alcohol in de maag afbreekt. Hierdoor komt er een hogere concentratie alcohol in de bloedbaan terecht, waardoor vrouwen gevoeliger zijn voor de effecten. Een andere studie onderzocht dat vrouwen hogere bloedalcoholwaarden hebben dan mannen en een verhoogd risico op leverziekten door alcoholgebruik. Susan G. Komen ontdekte ook dat alcoholgebruik het risico op borstkanker verhoogt, doordat het de oestrogeenspiegel kan verhogen en bijdraagt aan hormoongevoelige kankers.

        2. Alcohol vergroot geweld tegen vrouwen

        Alcohol speelt een grote rol in huiselijk geweld en heeft een onevenredig grote impact op vrouwen in de vorm van intimidatie, aanranding en onveilige situaties. De BBC rapporteerde dat mannen die afhankelijk zijn van alcohol of drugs zes tot zeven keer meer kans hebben om betrokken te zijn bij huiselijk geweld. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat alcohol in 50-72% van de seksueel geweldsincidenten op campussen een rol speelt en dat alcoholgebruik door dader, slachtoffer of beiden betrokken is bij ongeveer de helft van de aanrandingen bij Amerikaanse vrouwen.