Vorige week kondigden de muziek-labels van KATSEYE, Hybe en Geffen, aan dat Manon Bannerman tijdelijk een stapje terug zal doen om zich “te focussen op haar gezondheid en welzijn.” Kort daarna stuurde ze zelf een bericht naar fans via Weverse, waarin ze uitlegde dat ze gezond en oké is, maar dat ‘soms dingen zich op manieren ontvouwen die we niet volledig kunnen controleren, maar ik vertrouw op het grotere geheel’.
Dit zette een storm aan speculatie onder fans in gang: was deze onverwachte pauze écht Manons keuze, en hoe tijdelijk is ‘tijdelijk’ eigenlijk? Voor veel fans, die de zeskoppige girl group sinds hun debuut in ’24 volgen, was het een verdrietige wending. Tegelijkertijd groeit online de groep fans die de stap zien als een voortzetting van een vervelende traditie in girl groups: wanneer het enige lid van kleur opzij wordt geschoven, vaak onterecht gekarakteriseerd door stereotype verwachtingen.
Het internet is in rep en roer sinds Manon's time-out
Het lijkt erop dat Manon zelf deze discussie steunt, vooral omdat ze afgelopen weekend een video van content creator Simone Umba likete (en later weer ontlikete). In de video bespreekt Simone de reis van Manon als het enige zwarte lid van KATSEYE (ze is half Ghanees en half Zwitsers-Italiaans) en zet ze de geschiedenis van zwarte girlgroup-leden zoals Normani (Fifth Harmony) en Leigh-Anne Pinnock (Little Mix) op een rijtje – vrouwen die door hun management oneerlijk werden behandeld en racistische aanvallen kregen van zogenaamde ‘fans’.
Mis dit niet
Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren
Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
“Waarom is het eigenlijk zo dat zodra er één zwarte meid in een girl group zit, zij altijd de dupe is en het ergst lijdt?” vroeg Simone. “Stel je voor dat je de enige zwarte bent in je groep, en dat de helft van het internet je afkraakt, je lui noemt, of moeilijk doet lijken.”
Pinnock sprak hier zelf ook over in een documentaire uit 2021. Ze vertelde hoe fans haar negeerden bij meet & greets en hoe ze het gevoel had dat ze tien keer harder moest werken om dezelfde aandacht te krijgen als haar witte bandgenoten: “Er is maar zoveel dat je kan verdragen van het gevoel dat je de onzichtbare bent, of dat je wordt overgeslagen.”
Manon Bannerman als representatie van jonge meiden
Als tiener en superfan van girl groups voelde het vaak alsof de leden van kleur, die me het gevoel van enige representatie gaven, door hun management, marketeers en sommige fans werden behandeld als een soort diversity-quotum of bijzaak. Ik merkte elk moment op dat Normani niet in het midden van een rode loper-foto stond, of dat Leigh-Anne niet het centrum kreeg tijdens een optreden. En ik internaliseerde het diep toen ik zag dat sommige van hen veel minder volgers op social media hadden dan hun collega’s. Voor mij maakte deze geschiedenis Manons rol in KATSEYE juist zo revolutionair in de beginfase van de groep.
In de ’24-serie Popstar Academy, die het intensieve ontwikkelingsproces van KATSEYE volgt, zien we dat Manon werd gescout puur op uitstraling – een casting lead zag een star quality op haar social mediapagina’s en liet haar overkomen om te trainen met andere jonge, ambitieuze kandidaten. Ze werd uiteindelijk de ‘visual’ van de groep, een onofficiële positie in traditionele K-popgroepen voor het lid dat het beste past bij conventionele schoonheidsnormen en het publiek moet aantrekken.
Als iemand die opgroeide met artiesten zoals Normani en Leigh-Anne, die vaak achteraan stonden op groepsfoto’s en wiens namen vaak als laatste werden genoemd in de media, was het bijna verbluffend om te zien dat in het geval van KATSEYE de zwarte meid juist naar voren werd geplaatst.
Is Manons exit toeval of niet?
Maar zoals fans massaal hebben opgemerkt in de dagen na de pauze-aankondiging van Manon, lijkt ze niet immuun voor het lot dat veel van haar voorgangers trof: op de achtergrond belanden. Online delen Manon-supporters video’s van choreografieën waarin ze verstopt werd tijdens optredens, en groepsfoto’s waarin ze werd geblokkeerd of helemaal weggelaten.
Vanuit een zeer vergevingsgezinde blik zou je dit misschien kunnen afdoen als toevallige omstandigheden – een vergissing van de choreograaf of een slecht geplande foto-opstelling. Maar voor fans, en zeker voor fans van kleur, die geleerd hebben elk teken van oneerlijke behandeling van een zwart groepslid op te merken – iets wat helaas te vaak voorkomt – lezen deze momenten als opvallend onterecht.
En dat is nog niks vergeleken met de hatelijke opmerkingen van fans die zich achter een scherm veilig voelen om hun frustratie te uiten, vaak gebaseerd op achterhaalde stereotypen.
Een veelgehoord fan-narratief, al vanaf de Popstar Academy-periode, bestempelde Manon als lui. Voorstanders van dit idee wijzen vaak op repetities, optredens en persmomenten die ze door ziekte moest missen. Ze sprak recent in een interview over de zware impact van deze beeldvorming: “Lui genoemd worden, zeker als zwarte meid, is gewoon niet eerlijk,” vertelde ze aan The Cut. “Nou heb ik het gevoel dat ik altijd extra hard moet werken om iets te bewijzen, terwijl dat eigenlijk helemaal niet nodig is.”
Maar vóórdat Manon als lui werd gezien, werd Normani in 2016 door fans een ‘pestkop’ genoemd (ze verliet Twitter na een stortvloed aan racistische aanvallen omdat ze een groepslid ‘quirky en cute’ noemde). Nog eerder bestempelden de Spice Girls de extraverte persoonlijkheid van Mel B als ‘eng’ in plaats van gedurfd of uitgesproken.
Het lijkt erop dat het zijn van de enige zwarte meid in een girl group vaak betekent dat je gestereotypeerd, aan de kant geschoven en op de een of andere manier oneerlijk behandeld wordt door fanbases met vooroordelen. En dit is geen toeval, maar een terugkerend patroon: fans zien telkens weer hoe elk ‘enige zwarte lid’ door dezelfde dynamiek gaat.
Waarom deze situatie kwetsend is voor fans van kleur
Als zwarte vrouw, ongeacht hoe oud je bent of hoe weinig je eigenlijk naar de muziek luistert, is het altijd pijnlijk om dit ritueel te zien plaatsvinden. Het is namelijk een zichtbaar voorbeeld van wat niet-bekende zwarte meisjes in de minderheid dagelijks ervaren: dat ze worden weggeprioriteerd en gedehumaniseerd. We zien hoe deze celebrities regelmatig worden geconfronteerd met meedogenloze kritiek, vaak met het idee dat hun zwarte identiteit hen minder kwetsbaar maakt. Maar dit gebeurt op een kleinere schaal de hele tijd. Niet elke zwarte meid zal in een chart-topping girl group zitten, maar velen herkennen deze ervaringen – en de voortdurende paranoia die erbij hoort – waardoor elk klein incident voelt als racisme of onbewuste vooringenomenheid.
Het tijdelijke vertrek van Manon bij KATSEYE doet daarom extra pijn als je kijkt naar de meisjes die haar voorgingen. Voor fans is het begrijpelijk dat ze de sociale dynamiek binnen de groep nauwkeurig ontleden, zeker omdat een girl group niet alleen entertainment is, maar ook een product dat is ontwikkeld om te verkopen. Zo’n product weerspiegelt sociale hiërarchieën en praktijken, wat extra scherpte geeft bij het observeren van een lid dat naar de achtergrond werd geduwd.
Sinds de aankondiging van afgelopen vrijdag hebben zwarte artiesten zoals SZA en Chloe Bailey hun steun uitgesproken naar Manon, en volgde ze zelf zwarte girl group-alumni zoals Normani en Leigh-Anne op social media. “We moeten elkaar beschermen,” reageerde Leigh-Anne op een fan in reactie op de social media-activiteit van Manon. Het feit dat die “behoefte” er überhaupt is, is al verontrustend, maar zoals Leigh-Anne aangeeft, is er een instinct – geworteld in een lange geschiedenis van marginalisatie – om zwarte vrouwen die oneerlijk worden behandeld, te beschermen en te verdedigen. En dat instinct geldt niet alleen voor zwarte meisjes die de enige waren in een popgroep; het strekt zich uit tot iedereen die de ‘enige’ in een ruimte is. ©
