29 oktober 2025 is het zover: dan trekken we naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Je weet je weg naar de Stemwijzer waarschijnlijk wel te vinden, maar soms is die nog steeds best ingewikkeld en onoverzichtelijk (tip: het is ff werk, maar lees vooral ook de toelichtingen van de partijen – dan weet je ook waaróm je mening met die van een partij overeenkomt, en of dat wel klopt). Daarom zetten we de standpunten over vijf belangrijke onderwerpen (huisvesting, vrouwenrechten, klimaat, studie(financiering) en defensie) van de partijen die worden meegenomen in de zetelpeilingen op een rij. Dat zijn dus PVV, CDA, GL-PvdA, D66, VVD, JA21, PvdD, BBB, SP, DENK, FvD, Volt, SGP, CU, 50PLUS en NSC. Vandaag: zo denken de partijen over het klimaat.

Tweede Kamerverkiezingen 2025: Zo denken de politieke partijen over klimaat

PVV

De PVV schrijft in het partijprogramma dat Nederland "een rijk land" is, maar "[het geld] wordt aan de verkeerde zaken besteed." Een van die zaken is volgens de partij het klimaat. De PVV wil het ministerie van Klimaat en Groene Groei veranderen in het ministerie van Betaalbare Energie, zonder "CO2-flauwekul", en stoppen met de energietransitie, windturbines en zonneparken. De kolen- en gascentrales moeten blijven en kerncentrales moeten bijgebouwd worden. Ook willen ze Nederland terugtrekken uit het VN-Klimaatakkoord van Parijs, de Klimaatwet intrekken, en het Klimaatfonds en Klimaatberaad stoppen.

Ook noemenswaardig: de PVV wil "ordeverstorende demonstraties" verbieden: "Klimaatactivisten die de snelweg blokkeren, worden direct opgepakt, vastgezet en gestraft. Ze draaien volledig op voor de veroorzaakte schade en de kosten van politie-inzet. Als ze een uitkering hebben, wordt die onmiddellijk stopgezet."

Mis dit niet

Speciaal afgestemd op jouw voorkeuren

Meld je aan voor gepersonaliseerde verhalen
Bekijk speciaal voor jou geselecteerde verhalen

CDA

Het CDA schrijft in het partijprogramma een "gelijk speelveld in Europa" te willen wat betreft duurzaamheid: "Daarom volgen we de Europese klimaatdoelen en passen we de Nederlandse klimaatwet daarop aan. De nationale CO₂-heffing schrappen we, want we willen bedrijven niet wegjagen. We willen groene industriepolitiek. We maken bindende afspraken met de grootste vervuilers en kiezen voor een goede mix van duurzame energie en kernenergie, energiebesparing en CO2-opslag." Daarnaast willen ze lokale, duurzame bouwmaterialen stimuleren.

GL-PvdA

In hun partijprogramma doet GL-PvdA de belofte: "We pakken de klimaatcrisis aan, en laten niemand los." Er moet tempo gemaakt worden, volgens de partij, want "de klimaatverandering is in volle gang." GL-PvdA wil de subsidies op fossiele brandstoffen stoppen en grootvervuilers laten betalen, en zijn voor groene energie en verduurzaming.

D66

"De aarde warmt op, de natuur gaat kapot," stelt D66 in het partijprogramma. Ze zijn voor goedkope en schone stroom, met uitgebreide investering in windmolens en zonnepanelen. Alternatieven zoals kernenergie worden niet uitgesloten. "Een gezonde economie bestraft vervuiling en beloont werk," aldus de partij, die duurzaamheid als de norm wil. Daarbij worden fossiele subsidies worden sneller afgebouwd.

VVD

De VVD maakt in het partijprogramma duidelijk dat ze op zoek zijn naar "radicale economische groei." Daarmee willen ze geld vrijmaken voor duurzame zaken, maar ze willen ook regelgeving schrappen die in Nederland strenger is dan in de rest van Europa. De nationale CO2-heffing bijvoorbeeld. De VVD is bang dat de Klimaatwet ervoor zorgt dat de industrie vertrekt uit Nederland, dus willen ze daar de Klimaat- en groeiwet van maken.

JA21

JA21 schrijft in het partijprogramma dat ze "duurzaamheid en circulaire economie alleen ondersteunen als het rendeert." De partij zegt zich vol te willen inzetten op schone kernenergie, maar wil tegelijkertijd het unieke Nederlandse landschap behouden en "dus geen megawindturbines en gigantische zonnevlaktes".

PvdD

De PvdD zit bovenop duurzaamheid. Een greep uit het partijprogramma leert ons dat de partij wil investeren in "energieprojecten dichtbij huis", "eerlijke productie van zonnepanelen, windmolens en batterijen" en het stimuleren van "de inzet van schoolmoestuinen". Denk daarbij ook aan kennis- en lespakketten over duurzaamheid, voedsel, natuur- en milieu-educatie én natuurlijk dierenwelzijn, dat bij hen hoog in het vaandel staat.

BBB

Uit het partijprogramma van BBB blijkt dat de partij vindt dat de EU te ver is gegaan met de Green Deal en wil zowel minder regels als meer ruimte voor innovatie, zodat bedrijven in Nederland blijven. De partij benadrukt dat Nederlandse boeren wereldwijd vooroplopen in dierenwelzijn en duurzame productie, en dat verplaatsing naar landen met lagere standaarden het probleem alleen verschuift. Bij woningverduurzaming pleit BBB voor betere ondersteuning van innovatieve oplossingen zoals warmtekrachtkoppelingen, zonder extra kosten of vertraging. Ook wil de partij een rem op onuitvoerbare EU-richtlijnen zoals CO₂-administratie en de plasticbelasting.

SP

De SP wil volgens het partijprogramma een "sociale klimaatrevolutie" waarin de werkende klasse centraal staat. Ze pleiten voor publieke regie over energie en natuur en willen betaalbare, duurzame energie beschikbaar maken voor iedereen. De partij zet in op grootschalige woningbouw zonder winstbejag en met aandacht voor energiezuinigheid. Ook wil de SP dat de lasten van de energietransitie eerlijk verdeeld worden, waarbij de grote vervuilers en vermogenden bijdragen aan de financiering van duurzame maatregelen.

DENK

DENK benadrukt in het partijprogramma dat "gelijkheid ons fundament" is en pleit voor een overheid die luistert en gelijke kansen biedt. De partij wil “duurzame en rechtvaardige vrede” en zet zich in voor verantwoord omgaan met natuurlijke hulpbronnen en het klimaat. DENK stelt dat economische groei niet ten koste mag gaan van het milieu en pleit voor beleid dat zowel lokaal als internationaal rechtvaardig is, met aandacht voor mensenrechten en duurzaamheid.

FvD

FvD wil "stoppen met het klimaat- en stikstofbeleid" en pleit voor het hervatten van gasboringen in Groningen om "betaalbare energie voor iedereen" te garanderen, zo blijkt uit het partijprogramma. De partij zet in op "lagere energiebelastingen" en wil "geen gedwongen uitfasering van diesel- en benzineauto’s". FvD ziet kernenergie, waaronder thorium, als belangrijke energiebron en wil het gebruik van wind- en zonneparken beperken als die de natuur aantasten. De partij benadrukt dat klimaatbeleid niet ten koste mag gaan van de Nederlandse economie en huishoudens. Oh, en FvD schaft verplichte duurzaamheidseisen af, zodat "bouwen makkelijker en goedkoper wordt".

Volt

Volt streeft volgens het partijprogramma naar een klimaatneutrale samenleving in 2040, met nadruk op "minder uitstoot, meer groene energie en meer ruimte voor natuur". De partij kiest voor een energiemix van zon, wind, groene waterstof en kernenergie, en wil "de stekker uit het vervuilende Tata Steel trekken". Volt pleit voor het sluiten van fossiele subsidies en het investeren van de vrijkomende middelen in duurzame woningen, bedrijven, innovatie, onderwijs en wetenschap. Ze willen ook dat vervuilers bijdragen aan verduurzaming en streven naar een circulaire economie waarin "verminderen, hergebruiken en recyclen" centraal staan.

SGP

De SGP beschouwt de aarde als Gods schepping en benadrukt in het partijprogramma het belang van rentmeesterschap: "bouwen en bewaren". Ze willen het gebruik van milieubelastende brandstoffen in de komende drie decennia afbouwen, maar zonder zich vast te leggen op concrete CO₂-reductiedoelen, gezien de complexiteit van de situatie. De partij pleit voor het stimuleren van duurzame energie, zoals wind- en zonne-energie, en het versterken van het overbelaste energienet. Daarnaast is er aandacht voor het voorkomen van verontreiniging en uitputting van natuurlijke hulpbronnen, met het principe "de vervuiler betaalt".

ChristenUnie

Ook De ChristenUnie ziet de aarde als "Gods schepping" en legt óók nadruk op rentmeesterschap: "bouwen en bewaren". De partij wil milieubelastende brandstoffen afbouwen, duurzame energie stimuleren zoals wind- en zonne-energie en het overbelaste energienet versterken. Ook staat het principe "de vervuiler betaalt" centraal, met oog voor toekomstige generaties, aldus het partijprogramma.

50Plus

50PLUS zet in op "duurzaamheid JA, maar betaalbaar voor iedereen". Ze willen woningen pas afkoppelen van het gas en inzetten op warmtepompen wanneer woningen daarvoor geschikt zijn. Daarnaast streven ze in het partijprogramma naar energiebesparende maatregelen en het gebruik van "groene stroom". De partij pleit voor het benutten van restwarmte met garantie voor continuïteit en het terugbrengen van energieverbruik met oog voor technologische innovaties. Ze benadrukken dat duurzaamheid niet ten koste mag gaan van de portemonnee van burgers.

NSC

Het Nieuw Sociaal Contract heeft in het partijprogramma geen concrete standpunten over duurzaamheid of energietransitie.